{"id":49,"date":"2006-06-02T15:52:34","date_gmt":"2006-06-02T13:52:34","guid":{"rendered":"http:\/\/psikologjia.com\/?p=49"},"modified":"2006-06-02T15:52:34","modified_gmt":"2006-06-02T13:52:34","slug":"semundje-ngjitese-seksuale-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/s8-mjekesi\/c43-semundje\/semundje-ngjitese-seksuale-1\/","title":{"rendered":"S\u00ebmundje ngjit\u00ebse seksuale 1"},"content":{"rendered":"<p>Disa informacione p&euml;r s&euml;mdundjet ngjit&euml;se seksuale m&euml; t&euml; shpeshta.<br \/><!--more--><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">&Ccedil;ka &euml;sht&euml; HIV? <\/span><\/h2>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Shkurtes&euml; e cila rrjedh&euml; nga gjuha angleze <span class=\"SpellE\">dmth<\/span> Human <span class=\"SpellE\">Immunodeficiency<\/span> Virus -virusi njer&euml;zor i cili d&euml;mton sistemin e imunitetit. &Euml;sht&euml; virusi q&euml; e shkakton <span class=\"SpellE\">Aids<\/span> apo Sid&euml;n <span class=\"SpellE\">siq<\/span> njihet tek ne. HIV e d&euml;mton sistemin imun n&euml; trup dhe personi me virus &euml;sht&euml; i pambrojtur nga disa infektime. Personi i\/e cili\/a &euml;sht&euml; HIV pozitiv nuk do t&euml; thot&euml; se vuan nga <span class=\"SpellE\">Aids<\/span>. Mund t&euml; shkojn&euml; vite t&euml; t&euml;ra deri sa HIV ta d&euml;mton sistemin imun dhe personi t&euml; s&euml;muret. Gjat&euml; k&euml;saj kohe personi me HIV pozitiv mund t&euml; jetoj&euml; me sh&euml;ndet t&euml; mir&euml; me vite t&euml; t&euml;ra pa zhvilluar <span class=\"SpellE\">Aids<\/span>. <\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">&Ccedil;ka &euml;sht&euml; AIDS (SIDA)? <\/span><\/h2>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">AIDS rrjedh nga gjuha angleze <span class=\"SpellE\">Acquired<\/span> <span class=\"SpellE\">Immunodefficiency<\/span> <span class=\"SpellE\">Sindrom<\/span> apo SIDA qe rrjedh nga gjuha <span class=\"SpellE\">frenge<\/span> <span class=\"SpellE\">Syndrome<\/span> <span class=\"SpellE\">d&rsquo;Immuno<\/span> <span class=\"SpellE\">D&eacute;ficience<\/span> <span class=\"SpellE\">Acquise<\/span>. Nga t&euml; dy emrat kuptohet se AIDS &euml;sht&euml; <span class=\"SpellE\">sindromi<\/span> i fituar nga virusi i cili d&euml;mton sistemin e <span class=\"SpellE\">immunitetit<\/span>. AIDS &euml;sht&euml; nj&euml; <span class=\"SpellE\">kolekcion<\/span> i infektimeve dhe <span class=\"SpellE\">kancereve<\/span> t&euml; <span class=\"SpellE\">ralla<\/span> q&euml; njer&euml;zve me HIV pozitiv mund t&euml; ju zhvillohen. N&euml;se nj&euml; person me HIV s&euml;muret me nj&euml;r&euml;n nga k&euml;to s&euml;mundje t&euml; ve&ccedil;anta at&euml;her&euml; do t&euml; thot&euml; se vuan nga AIDS. Shum&euml; nga k&euml;to organizma q&euml; i shkaktojn&euml; k&euml;to s&euml;mundje jan&euml; mjaft t&euml; zakonshme dhe relativisht t&euml; pad&euml;mshme p&euml;r personat me imunitet t&euml; sh&euml;ndosh. Megjithat&euml;, te personat me imunitet t&euml; d&euml;mtuar <span class=\"SpellE\">keq&euml;sisht<\/span> mund t&euml; shkaktojn&euml; s&euml;mundje serioze dhe vdekje. <\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Si infektohen njer&euml;zit me HIV? <\/span><\/h2>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Kat&euml;r m&euml;nyrat kryesore p&euml;r tu infektuar me HIV jan&euml;: <\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Duke pasur marr&euml;dh&euml;nie seksuale <span class=\"SpellE\">vaginale<\/span> dhe anale pa p&euml;rdorim t&euml; <span class=\"SpellE\">kondomit<\/span> me <span class=\"SpellE\">dikend<\/span> q&euml; &euml;sht&euml; i\/e infektuar me HIV <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Duke marr&euml; drog&euml; me pajisje t&euml; injeksioneve q&euml; &euml;sht&euml; e kontaminuar me gjak t&euml; infektuar <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Foshnjet<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> gjat&euml; <span class=\"SpellE\">shtat&euml;zanis&euml;<\/span> nga n&euml;nat e infektuara me HIV, gjat&euml; lindjes apo ushqimit me gji. <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Me injeksion apo transfuzionit me gjak nga personi i infektuar <\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">HIV <strong><span style=\"font-family: Verdana\">nuk<\/span><\/strong> ngjitet nga kontaktet sociale ditore si: <\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">puthjeve n&euml; faqe, prekjeve, p&euml;rqafimeve, takimi me duar <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">larja n&euml; pishin&euml;, nga nevojtoret, en&euml;t, lug&euml;t\/pirun&euml;t apo <span class=\"SpellE\">ushimet<\/span> q&euml; <span class=\"SpellE\">pregaditen<\/span> nga personi i infektuar me HIV <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">kollitja, <span class=\"SpellE\">teshja<\/span> apo lot&euml;t, kafshimet e insekteve apo kafsh&euml;ve. <\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Marr&euml;dh&euml;niet seksuale <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Ju mund t&euml; infektoheni me HIV dhe infektime t&euml; tjera seksuale n&euml;se keni marr&euml;dh&euml;nie seksuale <span class=\"SpellE\">vaginale<\/span> apo anale pa p&euml;rdor <span class=\"SpellE\">kondom<\/span> me <span class=\"SpellE\">dikend<\/span> q&euml; &euml;sht&euml; i infektuar. <span class=\"SpellE\">Kondomi<\/span> ju jap mbrojtje efektive kund&euml;r HIV n&euml;se keni marr&euml;dh&euml;nie seksuale. <span class=\"SpellE\">Kondomat<\/span> <span class=\"SpellE\">poashtu<\/span> mund t&euml; ju mbrojn&euml; kund&euml;r infektimeve t&euml; tjera seksuale <span class=\"SpellE\">poashtu<\/span> edhe <span class=\"SpellE\">shtat&euml;zanive<\/span> t&euml; <span class=\"SpellE\">padashura<\/span>. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Droga <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Ju mund t&euml; infektoheni me HIV dhe me viruse t&euml; tjera t&euml; gjakut si Hepatitin C n&euml;se merrni <span class=\"SpellE\">drog<\/span> dhe i ndani <span class=\"SpellE\">gjil&euml;p&euml;rat<\/span> dhe shiringat me t&euml; tjer&euml;t. N&euml;se merrni drog&euml; p&euml;rdorni gjilp&euml;r&euml; dhe shiring&euml; t&euml; <span class=\"SpellE\">pap&euml;rdoruar<\/span> &ccedil;do her&euml; dhe mos i ndani me t&euml; tjer&euml;t. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Shtat&euml;zania<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">N&euml;se jeni <span class=\"SpellE\">shtat&euml;zan&euml;<\/span> dhe jeni t&euml; infektuar me HIV, kujdesi i p&euml;rshtatsh&euml;m para, gjat&euml; dhe pas lindjes mund t&euml; zvog&euml;loj&euml; rrezikun e transmetimit t&euml; HIV n&euml; f&euml;mij&euml;n tuaj 20 <span class=\"SpellE\">p&euml;rqind<\/span> n&euml; deri n&euml; nj&euml; <span class=\"SpellE\">p&euml;rqind<\/span>. P&euml;r ta zvog&euml;luar mund&euml;sin e transmetimit t&euml; HIV ju mund t&euml;: <\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">merrni tretman me medikamente kund&euml;r HIV gjat&euml; <span class=\"SpellE\">shtat&euml;zanis&euml;<\/span> <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\"\nstyle=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Lindni <span class=\"SpellE\">foshnjen<\/span> me operacion <\/span><\/div>\n<\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">ta ushqeni f&euml;mij&euml;n me shishe n&euml;se &euml;sht&euml; e <span class=\"SpellE\">mundhsme<\/span> sepse &euml;sht&euml; e v&euml;rtetuar q&euml; ka <span class=\"SpellE\">mundsi<\/span> 10 <span class=\"SpellE\">p&euml;rqind<\/span> q&euml; HIV mund t&euml; kaloj&euml; nga <span class=\"SpellE\">qumshti<\/span> i n&euml;n&euml;s <\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Dh&euml;nja<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> dhe marrja e gjakut <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Dh&euml;nja<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> e gjakut n&euml; Britani t&euml; Madhe &euml;sht&euml; e sigurt. T&euml; gjitha pajisjet jan&euml; t&euml; sterilizuara dhe p&euml;rdoren vet&euml;m nj&euml;her&euml;. T&euml; gjitha prodhimet, organet dhe indet p&euml;r transplantim analizohen p&euml;r antitrupat e HIV. Prodhimet e gjakut <span class=\"SpellE\">poashtu<\/span> trajtohen <span class=\"SpellE\">nxeh&euml;sitje<\/span> p&euml;r t&euml; <span class=\"SpellE\">shkatruar<\/span> HIV. K&euml;shtu q&euml; tani p&euml;r tani rreziku p&euml;r tu infektuar nga HIV nga transfuzioni i gjakut n&euml; Britani t&euml; Madhe &euml;sht&euml; i pap&euml;rfillsh&euml;m. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Analiza e HIV <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Diagnoza e HIV zakonisht b&euml;het me analiz&euml; t&euml; gjakut, q&euml; njihet si analiz&euml; p&euml;r antitrupa t&euml; HIV apo analiz&euml; e HIV. Kur b&euml;het kjo analiz&euml; k&euml;rkohen antitrupa t&euml; formuar nga sistemi imun n&euml;se HIV &euml;sht&euml; prezent. Kur nj&euml; person infektohet nga HIV mund t&euml; shkoj&euml; deri n&euml; tre muaj q&euml; sistemi i imunitetit t&euml; prodhoj&euml; mjaft antitrupa p&euml;r tu <span class=\"SpellE\">lajmruar<\/span> n&euml; gjak. Kjo periudh&euml; quhet periudh&euml; <span class=\"SpellE\">tremujorshe<\/span> apo <span class=\"SpellE\">serokonverzion<\/span>. <\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">N&euml;se antitrupat gjinden n&euml; gjak, rezultati i analiz&euml;s njihet si pozitiv. Kjo do t&euml; thot&euml; se personi &euml;sht&euml; HIV pozitiv. N&euml;se antitrupat nuk gjinden rezultati i analiz&euml;s njihet si negativ. Kjo do t&euml; thot&euml; q&euml; personi &euml;sht&euml; HIV negativ, p&euml;rderisa analiza &euml;sht&euml; b&euml;r&euml; pas periudh&euml;s tre <span class=\"SpellE\">mujorshe<\/span>. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Tretmanet<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> e HIV <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Terapia kund&euml;r HIV &euml;sht&euml; tretman me <span class=\"SpellE\">ilaqe<\/span> q&euml; e sulmojn&euml; HIV. K&euml;to <span class=\"SpellE\">ilaqe<\/span> <span class=\"SpellE\">nd&euml;rprejn&euml;<\/span> m&euml;nyr&euml;n e shumimit t&euml; virusit brenda qelizave <span class=\"SpellE\">nj&euml;r&euml;zore<\/span>, por k&euml;to <span class=\"SpellE\">ilaqe<\/span> nuk mund ta shkat&euml;rrojn&euml; virusin krejt&euml;sisht. <\/span><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Ilaqet<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> kund&euml;r HIV zakonisht p&euml;rshkruhen n&euml; kombinim t&euml; tri apo m&euml; shum&euml; lloje t&euml; <span class=\"SpellE\">ilaqeve<\/span>. Kjo quhet terapi kombinuese apo terapi me aktivitet t&euml; lart&euml; <span class=\"SpellE\">antiretrovirale<\/span> (<span class=\"SpellE\">Highly<\/span> <span class=\"SpellE\">Active<\/span> <span class=\"SpellE\">Antiretrovral<\/span> <span class=\"SpellE\">Therapy<\/span>, HAART). Qysh nga viti 1996 kur &euml;sht&euml; <span class=\"SpellE\">prezentuar<\/span>, kjo terapi &euml;sht&euml; v&euml;rtetuar se &euml;sht&euml; efektive p&euml;r ta kontrolluar HIV dhe ta vonoj&euml; fillimin e <span class=\"SpellE\">Aids<\/span> p&euml;r shum&euml; njer&euml;z mir&euml;po jo t&euml; gjith&euml;. <\/span><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Tretmanet<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> ju kan&euml; ndihmuar shum&euml; njer&euml;zve por <span class=\"SpellE\">ilaqet<\/span> kan&euml; <span class=\"SpellE\">kund&euml;rindikacione<\/span> q&euml; ndonj&euml;her&euml; mund t&euml; jen&euml; serioze. Kjo mund t&euml; b&euml;j&euml; v&euml;shtir&euml; t&euml; vazhdohet me <span class=\"SpellE\">tretmane<\/span> dhe mund t&euml; ket&euml; reagim t&euml; <span class=\"SpellE\">tretmaneve<\/span> t&euml; komplikuar q&euml; njer&euml;zit duhet ta vazhdojn&euml;. K&euml;to <span class=\"SpellE\">v&euml;sht&euml;rsi<\/span> p&euml;r t&euml; vazhduar me <span class=\"SpellE\">ilaqe<\/span> mund t&euml; thot&euml; se tretmani mund t&euml; d&euml;shtoj&euml;. <span class=\"SpellE\">Poashtu<\/span> sa m&euml; gjat&euml; q&euml; merren k&euml;to <span class=\"SpellE\">tretmane<\/span> mund&euml;si t&euml; d&euml;shtojn&euml; jan&euml; m&euml; t&euml; larta. <\/span><span class=\"SpellE\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Tretmanet<\/span><\/span><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"> d&euml;shtojn&euml; kur HIV i reziston <span class=\"SpellE\">ilaqet<\/span> q&euml; merren. Kur nj&euml; kombinim d&euml;shton, nj&euml; kombinim tjet&euml;r i <span class=\"SpellE\">ilaqeve<\/span> duhet t&euml; merret, por sa m&euml; shum&euml; q&euml; <span class=\"SpellE\">tretmanet<\/span> d&euml;shtojn&euml; m&euml; v&euml;shtir&euml; &euml;sht&euml; q&euml; t&euml; <span class=\"SpellE\">gjindet<\/span> kombinim i <span class=\"SpellE\">suksesh&euml;m<\/span>. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">A ka <span class=\"SpellE\">ilaqe<\/span> q&euml; mund ta parandalojn&euml; infektimin e HIV? <\/span><\/h3>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">Tani p&euml;r tani nuk ka vaksin&euml; q&euml; e <span class=\"SpellE\">prandalon<\/span> infektimin e HIV dhe ende nuk ka sh&euml;rim p&euml;r <span class=\"SpellE\">Aids<\/span>. Vaksinat eksperimentale jan&euml; duke u hulumtuar por ende nuk ka ndikim p&euml;r vaksin&euml; efektive n&euml; t&euml; ardhmen. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">_____________ <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\"><em>marr&euml; nga nat.org.uk<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Disa informacione p&euml;r s&euml;mdundjet ngjit&euml;se seksuale m&euml; t&euml; shpeshta.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[183],"tags":[],"class_list":["post-49","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c43-semundje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}