{"id":1709,"date":"2006-09-03T22:13:42","date_gmt":"2006-09-03T20:13:42","guid":{"rendered":"http:\/\/psikologjia.com\/?p=69"},"modified":"2016-01-08T21:56:19","modified_gmt":"2016-01-08T21:56:19","slug":"semundja-e-autizmit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/psikologjia-klinike\/semundja-e-autizmit\/","title":{"rendered":"Autizmi"},"content":{"rendered":"<p>Megjith\u00ebse autizmi \u00ebsht\u00eb identifikuar ne vitin 1943 ende \u00ebsht\u00eb paaft\u00ebsi relativisht e panjohur. Por \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar\u00a0se m\u00eb shum\u00eb se 1.5% e popullsis\u00eb n\u00eb bot\u00eb kan\u00eb dik\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb prej \u00e7rregullimeve nga spektri autistik.<\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Njer\u00ebzit me autizm nuk kan\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara fizike dhe pamja e tyre \u00ebsht\u00eb si \u00e7do person pa aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb krijohet m\u00eb shum\u00eb dijeni dhe mir\u00ebkuptim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjendje.<\/p>\n<p><em>\u2018P\u00ebr shkak se f\u00ebmij\u00ebt me autizm duken \u2018normal\u2019 njer\u00ebzit mendojn\u00eb se ata jan\u00eb t\u00eb pasjellsh\u00ebm apo prind\u00ebrit nuk mund ta kontrollojn\u00eb f\u00ebmiun. Njer\u00ebzit zakonisht e shohin k\u00ebt\u00eb si \u2018d\u00ebshtim\u2019. <\/em><\/p>\n<h4>\u00c7ka \u00ebsht\u00eb autizmi?<\/h4>\n<p align=\"justify\">Autizmi \u00ebsht\u00eb paaft\u00ebsi zhvilluese e p\u00ebrjetshme e cila ndikon n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si personi komunikon dhe sillet me njer\u00ebzit rreth tyre. F\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rriturit me autizm kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb ken\u00eb af\u00ebrsi me t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi aft\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb zhvilluar shoq\u00ebri dhe aft\u00ebsia e tyre p\u00ebr t\u00eb kuptuar shprehjet emocionale t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb t\u00eb kufizuar. Njer\u00ebzit me autizm shpesh mund t\u00eb ken\u00eb paft\u00ebsi t\u00eb tjera, por \u00e7donjeri me k\u00ebt\u00eb gjendje ka v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb kuptojn\u00eb gj\u00ebrat n\u00eb bot\u00eb. Ekziston edhe nj\u00eb gjendje tjet\u00ebr q\u00eb quhet sindromi i Asperger, i cili i p\u00ebrshkruan njer\u00ebzit me lloj m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb autizmit. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb informata lexoni fletushk\u00ebn \u201c<a href=\"content\/view\/152\/50\/\">Sindromi i Aspergerit\u201d\u2018<\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\"><em>Realiteti p\u00ebr personin me autizm \u00ebsht\u00eb e p\u00ebshtjelluar, nj\u00eb grumbull i ngjarjeve bashk\u00ebvepruese, njer\u00ebzve, vendeve, tingujve dhe pamjeve. Duket q\u00eb nuk ka kufi t\u00eb qart\u00eb, rregull apo kuptim p\u00ebr asnj\u00eb gj\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e jet\u00ebs time e kaloj duke u munduar t\u00eb gjej\u00eb kuptim pas \u00e7do gj\u00ebje.\u2019 <\/em><\/p>\n<h4 style=\"margin: auto 0cm;\">Cilat jan\u00eb karakteristikat e autizmit?<\/h4>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi njer\u00ebzit me autiz\u00ebm p\u00ebrjetojn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb tri m\u00ebnyra kryesore, k\u00ebto njihen si treshi i dob\u00ebsive.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div align=\"justify\">Bashk\u00ebveprimi shoq\u00ebror (i v\u00ebshtir\u00eb me marr\u00ebdh\u00ebnie shoq\u00ebrore, p\u00ebr shembull duket i ftoft\u00eb dhe indiferent p\u00ebr njer\u00ebzit e tjer\u00eb).<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Komunikim shoq\u00ebror (v\u00ebshtir\u00ebsi me komunikim verbal dhe jo verbal, p\u00ebr shembull nuk i kuptojn\u00eb plot\u00ebsisht kuptimin e gjesteve t\u00eb zakonshme, shprehjeve t\u00eb fytyr\u00ebs apo tingullin e z\u00ebrit).<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Imagjinat\u00ebn (v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb zhvillimin interpersonal t\u00eb loj\u00ebrave dhe imagjinat\u00ebs, p\u00ebr shembull aktivitete t\u00eb kufizuara imagjinative, mund\u00ebsisht t\u00eb kopjuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shtanguar dhe p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebse).<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"justify\">Si shtojc\u00eb t\u00eb treshit t\u00eb dob\u00ebsive shpesh si karakteristik\u00eb jan\u00eb edhe sjelljet e p\u00ebrs\u00ebritura dhe kund\u00ebrshtime n\u00ebse gj\u00ebrat e p\u00ebrditshme ndryshohen.<\/p>\n<h4 style=\"margin: auto 0cm;\">\u00c7ka e shkakton autizmin?<\/h4>\n<p align=\"justify\">Shkaku apo shkaqet e autizmit jan\u00eb ende t\u00eb panjohura por studimet tregojn\u00eb q\u00eb faktor\u00ebt gjenetik jan\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi. Poashtu nga studimet \u00ebsht\u00eb e dukshme q\u00eb autizmi mund t\u00eb jet\u00eb i lidhur me gjendjet e tjera q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e trurit q\u00eb ndodhin para, gjat\u00eb apo menj\u00ebher\u00eb pas lindjes s\u00eb foshnj\u00ebs.<\/p>\n<h4 style=\"margin: auto 0cm;\">Diagnoza<\/h4>\n<p align=\"justify\">Sa m\u00eb shpejt\u00eb q\u00eb b\u00ebhet diagnoza e autizmit aq m\u00eb shum\u00eb ka shans q\u00eb personi t\u00eb merr ndihm\u00eb dhe p\u00ebrkrahje t\u00eb duhur.<\/p>\n<h4 style=\"margin: auto 0cm;\">A mund t\u00eb ju ndihmohet njer\u00ebzve me autiz\u00ebm?<\/h4>\n<p align=\"justify\">Arsimim i posa\u00e7\u00ebm dhe p\u00ebrkrahja e organizuar mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb ndryshim t\u00eb madh p\u00ebr jet\u00ebn e personit me autiz\u00ebm, duke ju ndihmuar p\u00ebr t\u2019i shtuar aft\u00ebsit\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb arrit potencial t\u00eb plot\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00eb mosh\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>_________________<\/p>\n<p><em>marr\u00eb nga multikulti.org.uk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Megjith\u00ebse autizmi \u00ebsht\u00eb identifikuar ne vitin 1943 ende \u00ebsht\u00eb paaft\u00ebsi relativisht e panjohur. Por \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar\u00a0se m\u00eb shum\u00eb se 1.5% e popullsis\u00eb n\u00eb bot\u00eb kan\u00eb dik\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb prej \u00e7rregullimeve nga spektri autistik. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-1709","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psikologjia-klinike"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1709"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1996,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1709\/revisions\/1996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}