{"id":1691,"date":"2006-04-26T09:13:56","date_gmt":"2006-04-26T07:13:56","guid":{"rendered":"http:\/\/psikologjia.com\/?p=44"},"modified":"2006-04-26T09:13:56","modified_gmt":"2006-04-26T07:13:56","slug":"gjumi-i-pamjaftueshem-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/s4-aktualitet\/c8-news\/gjumi-i-pamjaftueshem-2\/","title":{"rendered":"Gjumi i pamjaftuesh\u00ebm"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"direction: ltr\" class=\"articleheadline\">Gjumi i pamjaftuesh&euml;m: Cilat jan&euml; shkaqet dhe pasojat?<\/span> <br \/><!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">K&euml;tu n&euml; Shtetet e Bashkuara, nj&euml; studim i ri i Fondacionit Komb&euml;tar t&euml; Gjumit tregon se gjysma e amerikan&euml;ve nuk flen&euml; mir&euml;, t&euml; pakt&euml;n disa net&euml; n&euml; jav&euml;. Dy t&euml; tretat e amerikan&euml;ve thon&euml; se kan&euml; patur raste kur kan&euml; ngar&euml; makin&euml;n nd&euml;koh&euml; q&euml; kan&euml; q&euml;n&euml; p&euml;rgjumsh&euml;m. Vet&euml;m nj&euml; e kat&euml;rta e njer&euml;zve flen&euml; tet&euml; or&euml; n&euml; nat&euml; si&ccedil; rekomandohet. Por problement e gjumit vihen re kryesisht tek adoleshent&euml;t.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">Studiuesit thon&euml; se adoleshent&euml;t kan&euml; nevoj&euml; p&euml;r s&euml; paku 9 or&euml; gjum&euml;. Por shumica e adoleshent&euml;ve amerikan&euml; flen&euml; vet&euml;m shtat&euml; or&euml; gjat&euml; dit&euml;ve t&euml; shkoll&euml;s. &quot;Adoleshent&euml;t jan&euml; njer&euml;zit q&euml; flen&euml; m&euml; pak n&euml; Amerik&euml;,&quot; thot&euml; Mary Carskadon, e cila merret me studimet p&euml;r gjumin n&euml; universitetin Brown t&euml; shtetit Rhode Island. Ajo thot&euml; se gjat&euml; ndryshimeve biologjike q&euml; p&euml;sojn&euml; adoleshent&euml;t gjat&euml; pjekuris&euml; ndikojn&euml; tek sistemi i gjumit. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">Trupi i adoleshent&euml;ve prodhon hormonin melatonin q&euml; ndihmon n&euml; shtyrjen e orarit t&euml; gjumit p&euml;r m&euml; von&euml; se sa kur ata ishin f&euml;mij&euml;. Si rezultat, shumica e adoleshent&euml;ve nuk flen&euml; para or&euml;s 11 t&euml; nat&euml;s. Por ata duhet t&euml; shkojn&euml; n&euml; shkoll&euml; n&euml; ora 7:30 e m&euml;ngjesit ose m&euml; her&euml;t, kur u fillon m&euml;simi. Studiuesja tha se nat&euml; pas nate adoleshent&euml;t po shtojn&euml; deficitin e pagjum&euml;sis&euml; q&euml; ul aft&euml;sit&euml; e tyre. Mungesa e gjumit gjithashtu ndikon tek gjendja shpirt&euml;rore e adoleshent&euml;ve.&nbsp;&quot;Shum&euml; adoleshent&euml; q&euml; jan&euml; t&euml; m&euml;rzitur dhe t&euml; lodhur, tani marrin ila&ccedil;e p&euml;r depresion. Por kjo mund t&euml; mos jet&euml; depresion. Thjesht mund t&euml; jet&euml; pagjum&euml;si,&rdquo; thot&euml;&nbsp;studiuesja.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">Disa shkolla e kan&euml; shtyr&euml; orarin e fillimit t&euml; m&euml;simit p&euml;r t&rsquo;u dh&euml;n&euml; mund&euml;si nx&euml;n&euml;sve t&euml; flen&euml; m&euml; shum&euml;. Shkollat e mesme n&euml; Minneapolis e shtyn&euml; fillimin e m&euml;simit nga 7:15 n&euml; 8:30. Duke fjetur m&euml; shum&euml;, thon&euml; studiuesit, nx&euml;n&euml;sit shfaq&euml;n shenja m&euml; t&euml; pakta depresioni dhe pat&euml;n p&euml;rmir&euml;sime n&euml; shkoll&euml;. Kyla Wahlstrom &euml;sht&euml; eksperte n&euml; Universitetin e Minnesot&euml;s n&euml; Minneapolis.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">&quot;Ndikimi ka q&euml;n&euml; i duksh&euml;m dhe prind&euml;rit kan&euml; th&euml;n&euml; se f&euml;mij&euml;t reagojn&euml; m&euml; pozitivisht n&euml; sht&euml;pi, kurse m&euml;suesit thon&euml; se nx&euml;n&euml;sit jan&euml; m&euml; t&euml; gatsh&euml;m p&euml;r t&euml; m&euml;suar,&quot; thot&euml; Wahlstrom.&nbsp;Ekspert&euml;t thon&euml; se nuk jan&euml; vet&euml;m adoleshent&euml;t q&euml; kan&euml; m&euml; shum&euml; nevoj&euml; p&euml;r gjum&euml;&#8230;shum&euml; t&euml; rritur kan&euml; gjithashtu mang&euml;si gjumi. Helene Emsellem drejton qendr&euml;n p&euml;r &ccedil;rregullimet e gjumit n&euml; Chevy Chase t&euml; shtetit Maryland. &quot;Nj&euml; nga gj&euml;rat m&euml; t&euml; r&euml;nd&euml;sishme &euml;sht&euml; p&euml;rballimi i shum&euml; detyrave q&euml; kemi&#8230;q&euml; nga vajtja n&euml; sht&euml;pi, p&euml;rgatitja e dark&euml;s, kujdesja p&euml;r f&euml;mij&euml;t dhe pastaj gjetja e koh&euml;s q&euml; vet prind&euml;rit t&euml; pushojn&euml; pak p&euml;r vete,&quot; thot&euml; zonja Emsellem.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span class=\"article_14\">Studiuesit thon&euml; se me shtimin e njer&euml;zve q&euml; vujan&euml; nga pagjum&euml;sia, ata duhe t&rsquo;i diskutojn&euml; k&euml;to probleme m&euml; shum&euml; me mjekun. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span class=\"article_14\">___________ <\/span><\/p>\n<p><span class=\"article_14\"><\/p>\n<p><span class=\"article_14\"><em>marr&euml; nga voice of america<\/em><\/span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjumi i pamjaftuesh&euml;m: Cilat jan&euml; shkaqet dhe pasojat?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[152],"tags":[],"class_list":["post-1691","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c8-news"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1691"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1691\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}