{"id":145,"date":"2006-04-29T23:25:30","date_gmt":"2006-04-29T21:25:30","guid":{"rendered":"http:\/\/psikologjia.com\/?p=145"},"modified":"2006-04-29T23:25:30","modified_gmt":"2006-04-29T21:25:30","slug":"tuberkulozi-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/s8-mjekesi\/c43-semundje\/tuberkulozi-2-2\/","title":{"rendered":"Tuberkulozi 2"},"content":{"rendered":"<p>Edhe nj&euml; broshur&euml; tjet&euml;r p&euml;r semundj&euml;n e TBC<\/p>\n<p><a href=\"pdf\/tuberkulozi_2.pdf\"><\/a><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p align=\"center\">&nbsp;<\/p>\n<h4>&Ccedil;far&euml; &euml;sht&euml; Tuberkulozi? <\/h4>\n<p align=\"justify\">Tuberkulozi &euml;sht&euml; nj&euml; s&euml;murje infektive e cila shkaktohet nga bakteria <em>Mycobacterium tuberculosis.&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Infektimi<\/h4>\n<p align=\"justify\">Infektimi me bakteriet e Tuberkulozit b&euml;het p&euml;rmes kanaleve t&euml; frym&euml;marrjes, nga njeriu n&euml; njeri. I s&euml;muri nga Tuberkulozi i hapur, gjat&euml; bised&euml;s, kollitjes, teshjes p&euml;rhap n&euml; rrethin e vet s&euml;murjen p&euml;rmes pik&euml;zave t&euml; im&euml;ta t&euml; cilat p&euml;rmbajn&euml; bakterie t&euml; Tuberkulozit. K&euml;to munden pastaj t&euml; thithen p&euml;rmes ajrit nga njer&euml;zit tjer&euml;. Rreziku m&euml; i madh nga infektimi ekziston tek kontaktet e shpeshta dhe t&euml; af&euml;rta me njeriun e s&euml;mur&euml; nga Tuberkulozi, i cili i hudh&euml; bakteriet e Tuberkulozit p&euml;rmes kanaleve t&euml; frym&euml;marrjes (Tuberkulozi i hapur). Rreziku i infektimit &euml;sht&euml; edhe m&euml; i madh kur kontakti &euml;sht&euml; m&euml; i shpesht&euml; dhe m&euml; i af&euml;rt dhe sa m&euml; shum&euml; bakterie t&euml; Tuberkulozit q&euml; i s&euml;muri hudh&euml; p&euml;rmes frym&euml;marrjes.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>P&euml;rhapja e s&euml;murjes n&euml; trup<\/h4>\n<p align=\"justify\"><font color=\"#000000\">{mosimage} <\/font>Dep&euml;rtimi i bakterieve t&euml; Tuberkulozit n&euml; trup shkakton nj&euml; reakcion n&euml; inde dhe mushk&euml;ri. P&euml;raf&euml;rsisht&euml; 6 jav&euml; pas infektimit p&euml;rmes testit t&euml; Tuberkulin&euml;s mund&euml; t&euml; p&euml;rcaktohet se<font color=\"#000000\"> <\/font>a ka ndodhur infektimi me bakterie t&euml; Tuberkulozit. P&euml;raf&euml;rsisht vet&euml;m 10% e personave t&euml; infektuar me bakterie t&euml; Tuberkulozit s&euml;muren nga Tuberkulozi, pjesa tjet&euml;r prej 90% krijojn&euml; nj&euml; imunitet kund&euml;r nj&euml; infektimi t&euml; m&euml;vonsh&euml;m nga Tuberkulozi. Disa njer&euml;z, ve&ccedil;an&euml;risht ata me imunitet t&euml; dob&euml;t s&euml;muren nga Tuberkulozi direkt pas infektimit. N&euml; mushk&euml;ri shfaqet nj&euml; vat&euml;r e cila mund&euml; t&euml; v&euml;rehet n&euml; fotografi t&euml; r&euml;ntgenit. Kur kjo vat&euml;r shkat&euml;rrohet mund&euml; t&euml; ngjitet n&euml; nj&euml; deg&euml; t&euml; kanaleve t&euml; frym&euml;marrjes (Bronchus). Sekrecioni i prodhuar gjat&euml; kollitjes tanim&euml; p&euml;rmban bakterie t&euml; Tuberkulozit. Ky quhet Tuberkuloz i hapur. Tuberkulozi mundet q&euml; nga vatra e mushk&euml;rive t&euml; zgjerohet\/shtrihet edhe n&euml; t&euml;r&euml; trupin dhe t&euml; krijoj n&euml; organet tjera vatra t&euml; ndezjes\/kalljes (p.sh. n&euml; brinj&euml;, veshk&euml;, cip&euml;n e trurit, eshtra dhe organet seksuale).&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Shenjat e s&euml;murjes<\/h4>\n<p align=\"justify\">Shpeshher&euml; ndodh&euml; q&euml; i s&euml;muri p&euml;r shkak t&euml; zvarritjes s&euml; fillimit\/shfaqjes s&euml; s&euml;murjes t&euml; mos ndiej v&euml;shtir&euml;si fare ose t&euml; ket&euml; vet&euml;m v&euml;shtir&euml;si jokarakteristike. Si p.sh.:<\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;&#8211; kollitja ose kollitje m&euml; e vog&euml;l, nganj&euml;her&euml; me sekrecion gjaku<\/li>\n<li>&#8211; &nbsp;humbje peshe<\/li>\n<li>&#8211; humbje apetiti<\/li>\n<li>&#8211; lodhje<\/li>\n<li>&#8211; rritje t&euml; leht&euml; t&euml; temperatur&euml;s<\/li>\n<li>&#8211;&nbsp;djersitje nat&euml;n<\/li>\n<li>&#8211; t&euml; therura n&euml; gjoks&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"justify\">Mir&euml;po ndodh&euml; nganj&euml;her&euml; q&euml; nj&euml; pacient i cili hudh&euml; bakterie t&euml; Tuberkulozit t&euml; mos ndihet i s&euml;mur&euml;. Kollitja e cila zgjat&euml; m&euml; tep&euml;r se 3 jav&euml; dhe lodhja pas fjetjes s&euml; mjaftueshme jan&euml; arsye p&euml;r t&euml; vizituar mjekun.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Diagnoztifikimi i Tuberkulozit<\/h4>\n<p align=\"justify\">{mosimage}<font color=\"#000000\"> <\/font>Cilat mund&euml;si i ka mjeku juaj p&euml;r t&euml; ju kontrolluar dhe v&euml;rtetuar se a jeni infektuar dhe s&euml;muar nga bakteriet e Tuberkulozit?&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>1. Testi i Tuberkulinit<\/h5>\n<p align=\"justify\">Testi i Tuberkulinit &euml;sht&euml; nj&euml; test i l&euml;kur&euml;s i cili vendoset n&euml; pjes&euml;n e poshtme t&euml; krahut. N&euml;se personi n&euml; fjal&euml; &euml;sht&euml; i infektuar nga bakteriet e Tuberkulozit, at&euml;her&euml; pas 4&ndash;7 dit&euml; fillon q&euml; t&euml; formohet nj&euml; e enj&euml;tur q&euml; v&euml;rehet me t&euml; prekur me dor&euml;. Testi &euml;sht&euml; pozitiv.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>2. Fotografimi i mushk&euml;rive me r&euml;ntgen<\/h5>\n<p align=\"justify\">N&euml;se testi i Tuberkulinit &euml;sht&euml; pozitiv apo n&euml;se ekziston dyshimi n&euml; s&euml;murjen e Tuberkulozit, at&euml;her&euml; b&euml;het fotografimi i mushk&euml;rive me r&euml;ntgen. N&euml;se n&euml; fotografin&euml; e r&euml;ntgenit gjenden shenja t&euml; s&euml;murjes, mjeku ende nuk &euml;sht&euml; i sigurt&euml; se a jeni i s&euml;mur&euml; nga Tuberkulozi. Diagnoza e Tuberkulozit v&euml;rtetohet vet&euml;m me&nbsp; d&euml;shmimin\/gjetjen e shkaktarit.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>3. D&euml;shmimi\/gjetja i shkaktarit<\/h5>\n<p align=\"justify\">N&euml; princip gjetja e shkaktarit b&euml;het n&euml; hudhjen e sekrecionit\/p&euml;shtym&euml;s t&euml; pacientit. N&euml;se masovikisht gjenden bakterie t&euml; Tuberkulozit n&euml; p&euml;shtym&euml;, at&euml;her&euml; &euml;sht&euml; e mundur q&euml; me nj&euml; metod&euml; shum&euml; t&euml; thjesht&euml; t&euml; ngjyrosjes s&euml; tyre t&euml; shihen n&euml; mikroskop. N&euml;se pacienti hudh&euml; vet&euml;m pak baterie jasht&euml;, at&euml;her&euml; mund&euml; t&euml; v&euml;rehen p&euml;rmes vendosjes s&euml; nj&euml; &laquo;kulture&raquo; n&euml; t&euml; cil&euml;n bakteriet shumohen. Gjat&euml; k&euml;saj metode zgjat&euml; 6&ndash;10 jav&euml; derisa t&euml; arrihet rezultati.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>4. Pasqyrimi i mushk&euml;rive<\/h5>\n<p align=\"justify\">N&euml; raste t&euml; ve&ccedil;anta mund&euml; t&euml; jet&euml; i nevojsh&euml;m pasqyrimi i mushk&euml;rive p&euml;r t&euml; p&euml;rcaktuar diagnoz&euml;n p&euml;rfundimtare.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Mjekimi<\/h4>\n<p align=\"justify\">Q&euml;llimi i mjekimit &euml;sht&euml; asgj&euml;simi i bakterieve t&euml; Tuberkulozit, at&euml;her&euml; s&euml;murja mund&euml; t&euml; sh&euml;rohet. Mjekimi zgjat&euml; zakonisht, sot 6, eventualisht 9&ndash;12 muaj. Pasi q&euml; bakteriet e Tuberkulozit reagojn&euml; n&euml; m&euml;nyra t&euml; ndryshme ndaj medikamenteve t&euml; ndryshme, &euml;sht&euml; e nevojshme qysh n&euml; fillim t&euml; mjekimit t&euml; merren 3&ndash;4 medikamente t&euml; ndryshme. Pas dy muajve, mjekimi vazhdon me 2 medikamente. Edhe pse pacienti nj&euml; koh&euml; t&euml; shkurt&euml; pas fillimit t&euml; mjekimit ndihet m&euml; mir&euml; dhe eventualisht m&euml; nuk hedh&euml; bakterie t&euml; Tuberkulozit, me &ccedil;do kusht &euml;sht&euml; e nevojshme q&euml; ai t&euml; merr&euml; n&euml; m&euml;nyr&euml; konsekuente &ccedil;do dit&euml; dhe n&euml; koh&euml;zgjatje t&euml; caktuar medikamentet e p&euml;rshkruara!&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p>{mosimage}<em><font color=\"#000000\"> <\/font>Pa bashk&euml;punim optimal t&euml; pacientit, as medikamentet m&euml; t&euml; mira nuk mund&euml; t&euml; ndihmojn&euml; aspak kund&euml;r Tuberkulozit.&nbsp;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n<h4>Pengimi i zgjerimit t&euml; Tuberkulozit<\/h4>\n<p align=\"justify\">{mosimage} Tuberkulozi i nevojsh&euml;m p&euml;r mjekim, sipas ligjit &euml;sht&euml; s&euml;murje e obliguar q&euml; t&euml; paraqitet\/ lajm&euml;rohet. Enti p&euml;r sh&euml;ndet&euml;si hulumton menj&euml;her&euml; pasi q&euml; t&euml; &euml;sht&#038;eu<br \/>\nml; b&euml;r&euml; lajm&euml;rimi i s&euml;murjes se cil&euml;t persona kan&euml; qen&euml; n&euml; kontakt me t&euml; s&euml;murin jav&euml;ve dhe muajve t&euml; fundit para se t&euml; b&euml;het zbulimi i Tuberkulozit (d.m.th. an&euml;tar&euml;t e familjes, shok&euml;t, miqt&euml;, koleg&euml;t e pun&euml;s). N&euml; kuad&euml;r t&euml; nj&euml; kontrolle personat q&euml; kan&euml; qen&euml; n&euml; kontakt me t&euml; s&euml;murin b&euml;jn&euml; testin e Tuberkilinit dhe\/ose b&euml;het fotografimi me r&euml;ntgen i mushk&euml;rive.&nbsp;N&euml;se ka ankesa, at&euml;her&euml; b&euml;het edhe kontrollimi i sekrecionit\/p&euml;shtym&euml;s. Me k&euml;to masa duhet q&euml; t&euml; zbulohet deri tani nj&euml; burim i panjohur infektimi apo ndonj&euml; person q&euml; sapo &euml;sht&euml; infektuar. Zbulimi i shpejt&euml; i nj&euml; personi t&euml; infektuar nga Tuberkulozi dhe mjekimi p&euml;rkat&euml;s &euml;sht&euml; masa m&euml; efektive p&euml;r pengimin e zgjerimit t&euml; Tuberkulozit dhe p&euml; t&euml; sh&euml;ruar t&euml; s&euml;murin. N&euml;se gjat&euml; kontrolles n&euml; rrethin e t&euml; s&euml;murit, te personat q&euml; ka pasur kontakt testi i Tuberkulinit &euml;sht&euml; negativ, at&euml;her&euml; pas 6&ndash;8 jav&euml;ve b&euml;het edhe nj&euml; kontroll&euml;. N&euml;se kontrolla &euml;sht&euml; negative (pa t&euml; enj&euml;tura q&euml; v&euml;rehen me t&euml; prekur me dor&euml;), at&euml;her&euml; kjo d.m.th. se personi nuk &euml;sht&euml; i infektuar nga bakteriet e Tuberkulozit. N&euml;se testi &euml;sht&euml; pozitiv, d&euml;shmon nj&euml; infektim me bakterie t&euml; Tuberkulozit &euml;sht&euml; i nevojsh&euml;m fotografimi i mushk&euml;rive me r&euml;ntgen.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h4>V&euml;rejtjet p&euml;rfundimtare <\/h4>\n<p align=\"justify\">Tuberkulozi &euml;sht&euml; nj&euml; s&euml;murje me tretman dhe mjekim t&euml; leht&euml;. Parakusht p&euml;r k&euml;t&euml; &euml;sht&euml; q&euml; i s&euml;muri ti merr medikamentet rregullisht dhe nj&euml; koh&euml; t&euml; gjat&euml; t&euml; p&euml;rcaktuar m&euml; par&euml;.<\/p>\n<p style=\"margin: 0pt; text-align: justify\" class=\"MsoNormal\" align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin: 0pt; text-align: justify\" class=\"MsoNormal\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin: 0pt; text-align: justify\" class=\"MsoNormal\"><font color=\"#000000\">____________ <\/font><\/p>\n<p><em>Referenca<\/em>:<\/p>\n<p>marr&euml; nga Lungenliga Schweiz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edhe nj&euml; broshur&euml; tjet&euml;r p&euml;r semundj&euml;n e TBC<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[183],"tags":[],"class_list":["post-145","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c43-semundje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}