{"id":123,"date":"2006-03-20T22:17:08","date_gmt":"2006-03-20T20:17:08","guid":{"rendered":"http:\/\/psikologjia.com\/?p=123"},"modified":"2006-03-20T22:17:08","modified_gmt":"2006-03-20T20:17:08","slug":"depresioni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/psikologjia-klinike\/depresioni\/","title":{"rendered":"Depresioni"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">Depresioni &euml;sht&euml; gjendje s&euml;mundjeje, gjat&euml; t&euml; cil&euml;s vjen deri tek nj&euml; m&euml;rzi e pik&euml;lluar e lidhur me gjendje frike, shqet&euml;sim i brendsh&euml;m si dhe pengesa n&euml; t&euml; menduarit dhe n&euml; gjum&euml;. <\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h4 align=\"center\">Depresioni &ndash; nj&euml; s&euml;mundje gjith&euml;trupore<\/p>\n<p>{mosimage}<\/h4>\n<h4 align=\"center\">&Ccedil;ka &euml;sht&euml; depresioni? <\/h4>\n<p align=\"justify\">Depresioni (latinisht <em>depressere<\/em>, <em>depressus<\/em>: <em>i ngjeshur, shtypur posht&euml;<\/em>) &euml;sht&euml; nj&euml; nocion komplex p&euml;r simptome t&euml; shum&euml;llojshme.&nbsp; Depresioni p&euml;rfshin: emocionet, kognicionin, motoriken, motivacionin si dhe gj&euml;ndjen vegetative. Depresioni &euml;sht&euml; gjendje s&euml;mundjeje, gjat&euml; t&euml; cil&euml;s vjen deri tek nj&euml; m&euml;rzi e pik&euml;lluar e lidhur me gjendje frike, shqet&euml;sim i brendsh&euml;m si dhe pengesa n&euml; t&euml; menduarit dhe n&euml; gjum&euml;. T&euml; menduarit &euml;sht&euml; i ngadal&euml;suar dhe sillet (fiksohet) kryesisht rreth nj&euml; teme. Zakonisht rreth tem&euml;s s&euml; shikimit t&euml; &ccedil;dogj&euml;je nga ana negative, pra dometh&euml;n&euml; rreth asaj, se sa keq &euml;sht&euml;, se sa e d&euml;shprueshme &euml;sht&euml; situata e tanishme, n&euml; t&euml; cilen gjindet nj&euml; p&euml;rson, dhe sa e pashpres&euml; &euml;sht&euml; ardhm&euml;ria.&nbsp;Shum&euml; persona depresiv kan&euml; ndjenja faji dhe mendime, ide t&euml; m&euml;katimit, t&euml; cilat mund t&euml; ngriten deri n&euml; gjendje&nbsp;delusive. Flasim edhe p&euml;r detyrim t&euml; brengosjes, sepse detyrimisht mendohet p&euml;rher&euml; rreth mendimeve t&euml; nj&euml;jta negative. Pengesat n&euml; gjum&euml; n&euml; nj&euml;r&euml;n an&euml; shprehen n&euml; v&euml;shtir&euml;si p&euml;r t&euml; fjetur, n&euml; nj&euml; sjellje t&euml; penguar t&euml; fjetjes pa nd&euml;rprerje me zgjuarje t&euml; p&euml;rs&euml;ritur dhe n&euml; an&euml;n tjet&euml;r me zgjuarje t&euml; hershme.&nbsp;P&euml;r k&euml;t&euml; arsye gjumi p&euml;rjetohet si i pamjaftuesh&euml;m dhe shum&euml; sip&euml;rfaq&euml;sor dhe n&euml; m&euml;ngjes nuk sjell freskim e as &ccedil;lodhje. Madja m&euml;ngjesi &euml;sht&euml; shpesh koha m&euml; e keqe p&euml;r pacient&euml;t depresiv, pasi q&euml; kryesisht n&euml; m&euml;ngjes ata ndihen ve&ccedil;an&euml;risht shum&euml; keq. Kah dreka gjendja mund t&euml; p&euml;rmir&euml;sohet dhe n&euml; mbr&euml;mje t&euml; jet&euml; relativisht e durueshme. Kjo ndjenj&euml; ve&ccedil;an&euml;risht e mjerueshme n&euml; m&euml;ngjes pas zgjimit psikolog&euml;t e quajn&euml; &ldquo;ulje e m&euml;ngjesit.&rdquo;&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h4 align=\"justify\">&Ccedil;ka nuk jan&euml; depresionet ?<span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">&nbsp;<\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Duhet patur kujdes, sepse jo secili disponim i pik&euml;lluar do t&euml; thot&euml; se &euml;sht&euml; depresion. Depresionet dallohen nga pik&euml;llimi ashtu q&euml; depresiv&euml;t jan&euml; t&euml; paaft&euml; q&euml; t&euml; g&euml;zohen rreth di&ccedil;kaje dhe kan&euml; edhe v&euml;shtir&euml;sit&euml; m&euml; t&euml; m&euml;dha t&euml; marrin vendime. Shpesh nuk munden p&euml;r asgj&euml; m&euml; t&euml; vendosin dhe qysh n&euml; m&euml;ngjes nuk dijn&euml; se a duhet t&euml; ngriten apo t&euml; q&euml;ndrojn&euml; t&euml; shtrir&euml;.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Ky dallim mes pik&euml;llimit dhe depresionit mund t&euml; v&euml;rehet, n&euml;se mirret pjes&euml; n&euml; nj&euml; varrim si person relativisht pak i prekur nga rasti i pik&euml;llimit. Nganj&euml;her&euml; p&euml;rjetohet q&euml; farefisi i af&euml;rt pran&euml; varrit gati lig&euml;shtohen, mir&euml;po nj&euml; or&euml; m&euml; von&euml; gjat&euml; drek&euml;s s&euml; p&euml;rmortshme kur flitet p&euml;r jet&euml;n e t&euml; vdekurit e ndoshta kur dikush madje tregon edhe nj&euml; anekdot&euml; nga jeta e t&euml; vdekurit, at&euml;her&euml; farefisi mund t&euml; buz&euml;qeshin, ndonj&euml;her&euml; madje edhe t&euml; qeshin.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Kjo p&euml;r depresiv&euml;t e r&euml;nd&euml; nuk do t&euml; ishte e mundshme. Ata nuk do t&euml; ishin n&euml; gjendje t&euml; ndiejn&euml; g&euml;zim apo k&euml;naq&euml;si. P&euml;rderisa depresiv&euml;t kryesisht nuk mund t&euml; vendosin, tek t&euml; pik&euml;lluarit p&euml;rjetojm&euml; q&euml; koh&euml; t&euml; shkurt&euml; pas rastit t&euml; pik&euml;llimit mund t&euml; marrin vendime befasisht t&euml; shpejta dhe t&euml; qarta. Nj&euml; njeri i pik&euml;lluar mundet edhe t&euml; arg&euml;tohet, nd&euml;rsa nj&euml; njeri i depresionuar r&euml;nd&euml; nuk mundet.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h4 align=\"justify\">Cilat jan&euml; simptomet e depresionit?&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Depresioni ndikon n&euml; m&euml;nyra t&euml; ndryshme tek njer&euml;zit e ndrysh&euml;m. Mund t&euml; shkaktoj&euml; nj&euml; num&euml;r t&euml; madh t&euml; simptomeve, t&euml; cilat mund t&euml; jen&euml; emocionale, fizike, motivacionale, si dhe kogntive. Disa nga simptomat e depresionit vijojn&euml; m&euml; posht&euml;. Pra, personat q&euml; vuajn&euml; nga depresioni mund:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; ndjehen keq shpirt&euml;risht n&euml; shumic&euml;n e koh&euml;s <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; ken&euml; m&euml;rzi, ndjenj&euml; urrejtje, t&euml; jen&euml; gjithmon&euml; n&euml;n tension<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">ndjenj&euml; e t&euml; q&euml;nurit t&euml; pavler&euml; dhe t&euml; padobish&euml;m<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; ken&euml; munges&euml; t&euml; vet&euml;siguris&euml;<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; jen&euml; t&euml; angazhuar me mendime negative \/ pesimiste <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; ndjehen t&euml; ngurrosur, ndjenj&euml; zbraz&euml;tie dhe t&euml; d&euml;shpruar <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; fajsojn&euml; vet&euml;vet&euml;n dhe t&euml; ndjehen fajtor p&euml;r gj&euml;ra pa nevoj&euml; <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">kan&euml; v&euml;shtir&euml;si t&euml; koncentrohen apo t&euml; marrin vendime <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; jen&euml; jasht&euml;zakonisht t&euml; zem&euml;ruar dhe t&euml; paduruesh&euml;m <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">ndryshim ne zakonet e fjetjes, si psh. v&euml;shtir&euml;sia p&euml;r te fjetur, zgjimi her&euml;t, ose fjetja e tejzgjatur<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">ndryshim n&euml; m&euml;nyr&euml;n e ngr&euml;nies: hajn&euml; shum&euml; dhe shtojn&euml; pesh&euml; ose nuk hajn&euml; mir&euml; dhe humbin pesh&euml; <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">nuk k&euml;naqen me aktivitete <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">t&euml; humbin interesimin p&euml;r marr&euml;dh&euml;nie seksuale <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">pin&euml; m&euml; shum&euml; se zakonisht cigare, alkohol dhe p&euml;rdorin droga t&euml; tjera <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">kan&euml; zvog&euml;lim t&euml; energjis&euml; (kan&euml; ndjenj&euml; t&euml; humbjes s&euml; energjis&euml;) <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">ulje ose humbje e interesit n&euml; aktivitetet normale t&euml; p&euml;rditshme<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">kan&euml; ndjenj&euml; e t&euml; q&euml;nit t&euml; lodhur gjithmon&euml;<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">shk&euml;puten nga t&euml; tjer&euml;t (vet&euml;izolohen), n&euml; vend se t&euml; k&euml;rkojn&euml; ndihm&euml; dhe p&euml;rkrahje <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">kan&euml; mendime t&euml; shkreta dhe pesimiste <\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">kan&euml; ose kryejn&euml; akte t&euml; vet&euml;l&euml;ndimit apo vet&euml;vrasjes (suicid)&nbsp;<strong><font color=\"#000000\">&nbsp;<\/font><\/strong><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 align=\"justify\">Llojet \/ Tipet e depresioneve<\/h4>\n<h5 align=\"justify\">&Ccedil;rregullim sezonal&nbsp;(SAD)<\/h5>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Ky lloj i depresionit mendohet q&euml; vjen nga mungesa e drit&euml;s s&euml; diellit gjat&euml; muajve t&#038;e<br \/>\numl; dimrit, e cila i b&euml;n&euml; disa njer&euml;z m&euml; t&euml; prirur t&euml; ken&euml; depresion. P&euml;r k&euml;t&euml; arsye trajtimi i k&euml;ti lloj depresioni beh&euml;t zakonisht me nj&euml; terapi t&euml; quajtur, terapia e drit&euml;s. Personi duhet t&euml; q&euml;ndroj nj&euml; koh&euml; t&euml; caktuar n&euml; drit&euml; natyrore ose artificiale. Zakonisht rreth gjysm&euml; ore n&euml; dit&euml;.&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h5 align=\"justify\">Depresioni paslindjes (post-natal)<span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">&nbsp;<\/span><\/h5>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Disa n&euml;na e p&euml;rjetojn&euml; depresionin pas lindjes s&euml; foshnj&euml;s. Mendohet se vjen nga ndryshimet e shumta t&euml; nivelit t&euml; hormoneve. (lexo m&euml; shum&euml; p&euml;r k&euml;t&euml; tem&euml;)&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h4 align=\"justify\">Depresioni manik (&Ccedil;rregullimi bipolar)<span style=\"font-size: 10pt; font-family: Verdana\">&nbsp;<\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Kjo i shkakton njer&euml;zit q&euml; t&euml; ken&euml; episoda t&euml; depresionit dhe manis&euml;. Mania &euml;sht&euml; gjendje ku personi ndjehet shum&euml; i trazuar dhe me sjellje t&euml; pakontrolluara.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<h4>Komorbiditeti: Ankthi<\/h4>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Udh&euml;zime t&euml; tjera p&euml;r t&euml; vler&euml;suar rrezikun mund t&euml; mirren, n&euml;se personat e prekur nga kjo pyeten, se n&euml; p&euml;rgjith&euml;si a mendojn&euml; n&euml; mund&euml;sin&euml; e nj&euml; suicidi (vet&euml;vrasje) apo a kan&euml; edhe parafytyrime (plane) konkrete se si do ta b&euml;nin k&euml;t&euml;. Sa m&euml; konkrete q&euml; t&euml; jen&euml; parafytyrimet, aq m&euml; i madh &euml;sht&euml; rreziku. Ky rrezik &euml;sht&euml; edhe m&euml; i madh, n&euml;se personat p&euml;rkat&euml;s ve&ccedil;m&euml; kan&euml; b&euml;r&euml; p&euml;rgatitje, p&euml;r shembull tek mjek&euml;t e ndrysh&euml;m kan&euml; marr&euml; receta p&euml;r barna p&euml;r gjum&euml; ose jan&euml; furnizuar me nj&euml; arm&euml; apo me nj&euml; litar.<\/p>\n<p align=\"justify\">Nj&euml; profesor psikolog ka p&euml;rshkruar tri shenja t&euml; r&euml;nd&euml;sishme, t&euml; cilat tregojn&euml; nj&euml; prirje t&euml; ve&ccedil;ant&euml; p&euml;r suicid:<\/p>\n<ol>\n<li>\n<div align=\"justify\"><strong><em>Ngushtia<\/em><\/strong>: Pacient&euml;t p&euml;rkat&euml;s ndjehen n&euml; nj&euml; situat&euml; t&euml; ngushtuar, nga e cila v&euml;shtir&euml; mund t&euml; dalin. Ata edhe n&euml; mendime merren gjithnj&euml; me k&euml;t&euml; problematik&euml; e edhe n&euml; marr&euml;dh&euml;niet nd&euml;rnjer&euml;zore ndiejn&euml; nj&euml; ngushti, ashtu q&euml; gjithnj&euml; e m&euml; shum&euml; izolohen dhe vetmohen.&nbsp;<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\"><em><strong>Kthesa e agresionit:<\/strong><\/em> Ajo p&euml;rb&euml;het nga ajo q&euml; njer&euml;zit, t&euml; cil&euml;t vuajn&euml; nga agresionet dhe k&euml;t&euml; nga arsyet e ndryshme nuk munden ta shfaqin apo diskutojn&euml;, k&euml;t&euml; agresion t&euml; frenuar e drejtojn&euml; kund&euml;r vet&euml;vetes.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\"><em><strong>Fantazit&euml; e vdekjes:<\/strong><\/em> Njer&euml;zit e rrezikuar nga suicidi n&euml; mendimet e tyre mirren me mund&euml;sit&euml; e ndryshme t&euml; vet&euml;vrasjes ose edhe parafytyrojn&euml; se si do t&euml; pik&euml;lloheshin t&euml; af&euml;rmit pasi q&euml; ata ndonj&euml; dit&euml; do t&euml; jen&euml; t&euml; vdekur. Ata munden t&euml; b&euml;jn&euml; edhe parafytyrimin e varrimit t&euml; vet. N&euml;se ekzistojn&euml; fantazi t&euml; tilla t&euml; vdekjes, at&euml;her&euml; &euml;sht&euml; me r&euml;nd&euml;si q&euml; t&euml; pyeten, se k&euml;to fantazi a krijohen vet&euml;dijsh&euml;m apo a imponohen ato pa d&euml;shir&euml;. Sa m&euml; shum&euml; q&euml; t&euml; imponohen ide t&euml; tilla, aq m&euml; i madh &euml;sht&euml; rreziku.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Depresioni dhe dhimbjet trupore&nbsp;<\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Depresioni shfaqet shpesh me dhimbje trupore, t&euml; cilat kryesisht jan&euml; mjaft rezistente. K&euml;tu b&euml;jn&euml; pjes&euml; dhimbjet e kok&euml;s, t&euml; qaf&euml;s, t&euml; kryqeve, dhimbjet n&euml; krah&euml; dhe k&euml;mb&euml;, ndjenja shtypjeje n&euml; hap&euml;sir&euml;n e krah&euml;rorit, ndjenja se nuk mundet t&euml; mirret frym&euml; t&euml;r&euml;sisht (e cila shpesh p&euml;rjetohet sikur t&euml; ishte nj&euml; gur i r&euml;nd&euml; n&euml; gjoks), dhimbje t&euml; paqarta n&euml; zem&euml;r, v&euml;shtir&euml;si n&euml; tretje (ose n&euml; form&euml; t&euml; diarres&euml; ose t&euml; kapsll&euml;kut), mundim me dhimbje n&euml; pjes&euml;n e lukthit dhe gjendje e dhimbjeve me ng&euml;r&ccedil;e n&euml; bark. K&euml;to dhimbje trupore mund t&euml; q&euml;ndrojn&euml; n&euml; vij&euml; t&euml; par&euml; n&euml; at&euml; mas&euml; q&euml; pas dhimbjeve shpirt&euml;rore shpeshher&euml; ato as q&euml; mund t&euml; dallohen. Si pacienti ashtu edhe farefisi shum&euml; shpesh mendojn&euml; se b&euml;het fjal&euml; p&euml;r vuajtje trupore. Gjat&euml; analizave mjek&euml;sore pastaj zakonisht nuk mundet t&euml; v&euml;rtetohet ndonj&euml; diagnoz&euml; e s&euml;mundjes trupore, d.m.th. nuk mundet t&euml; gjendet asnj&euml; shkak trupor p&euml;r k&euml;to dhimbje. Vet&euml;m nj&euml; bised&euml; rreth gjendjes shpirt&euml;rore mund t&euml; sjell sqarim. Prandaj n&euml; raste t&euml; tilla flasim edhe p&euml;r depresione t&euml; maskuara ose larvuara, sepse depresionet fsheh&euml;n pas simptomave trupore sikurse pas nj&euml; maske ose nj&euml; larve. Kjo situat&euml; shpeshher&euml; v&euml;shtir&euml;sohet n&euml; at&euml; m&euml;nyr&euml; q&euml; k&euml;ta pacient&euml; i p&euml;rmbahen asaj se jan&euml; fizikisht t&euml; s&euml;mur&euml;, sepse e ndiejn&euml; si dob&euml;si apo turp q&euml; t&euml; vuajn&euml; nga nj&euml; s&euml;mundje psikike. N&euml;se k&euml;tyre pacient&euml;ve u thuhet, se n&euml; t&euml; v&euml;rtet&euml; nuk jan&euml; fizikisht por shpirt&euml;risht t&euml; s&euml;mur&euml;, kjo mund t&euml; sjell reagime zem&euml;rimi dhe ofendimi. E pastaj d&euml;gjohen akuza, se pacienti trajtohet si nj&euml; hipokond&euml;r ose histerik, &ccedil;ka ai n&euml; t&euml; v&euml;rtet&euml; nuk &euml;sht&euml;.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>&Ccedil;ka ndodh n&euml; tru gjat&euml; nj&euml; depresioni ?<\/h4>\n<h6>( Si mund t&euml; shkaktohet depresini? \/ Cfare e shkakton depresionin)&nbsp;<\/h6>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">{mosimage}<\/p>\n<p align=\"justify\">Shkaqet e depresionit varen shum&euml; nga nj&euml; personi n&euml; tjetrin, nuk ekziston vet&euml;m nj&euml; shkak. N&euml; shumic&euml;n e rasteve, depresioni i&rsquo;a fillon me ngjarjet e jet&euml;s, posa&ccedil;&euml;risht n&euml; epizoden e par&euml; t&euml; depresionit. &Ccedil;ka ka ndodhur n&euml; f&euml;mij&euml;rin&euml; t&euml;nde mund t&euml; ket&euml; veprim t&euml; thell&euml; se si ndjeheni p&euml;r veten k&euml;tu dhe tani. P&euml;rvojat traumatike, si p&euml;r shembull sulmet fizike dhe dhunimi, mund ta shkasin depresionin, poashtu edhe kur vdes dikush. Nuk jan&euml; vet&euml;m pervojat negative q&euml; shkaktojn&euml; depresionin, por se si merreni me ate. P&euml;rvojat negative me siguri q&euml; kontribuojn&euml; n&euml; depresion n&euml;se ndjenjat tuaja p&euml;rreth p&euml;rvojave nuk shprehen ose shqyrtohen. Depresioni poashtu mund t&euml; ket&euml; lidhje me shkaqe fizike. Ushqimi i dob&euml;t, mungesa e aktiviteteve dhe s&euml;mundjet, si gripi mund t&euml; ju len&euml; t&euml; ndjenja me depresioni. P&euml;rdorimi i shpesht&euml; i drog&euml;s mund t&euml; ju shpie n&euml; depresion. &nbsp;Prevalenza: Depresioni &ndash; nj&euml; s&euml;murje e shpesht&euml;&nbsp;Grat&euml; jan&euml; tre her&euml; te dispozuara p&euml;r tu b&euml;r&euml; t&euml; depresuara se sa meshkujt. Rreziku m&euml; i lart&euml; nd&euml;r seksin fem&euml;r mund te jet&euml; p&euml;r shkak te ndryshimeve hormonale q&euml; vijn&euml; si pasoj&euml; e pubertetit, ciklit mujor, menopazes, ose shtatzanis&euml;.<br \/>Burrat: Megjith&euml;se rreziku<br \/>\nnd&euml;r burra &euml;sht&euml; me i ulet, nder seksin mashkull depresioni mund t&euml; kaloj&euml; pa u diagnozuar. Kjo vjen p&euml;r faktin se shum&euml; burra maskojn&euml; semundj&euml;n e tyre, me pije alkolike, perdorim drogash, abuzim dhe dhune.Vetvrasja eshte nje rrezik serios nder seksin mashkull qe jan&euml; kat&euml;r her&euml; m&euml; t&euml; dispozuar te vrasin vet&euml;n se sa femrat. &nbsp;Te moshuarit: Personat e moshuar q&euml; humbasin njerzit e dashur, qe ndryshojne banesat ose qe semur&euml;n mund t&euml; kalojn&euml; n&euml; depresion. Njerzit e moshuar nuk flasim p&euml;r ndjenjat e tyre dhe depresionin ndaj duhet patur kujdes n&euml; verejtjen e simptomave qe u rradhiten me lart. <\/p>\n<p>{mosimage}Depresiv&euml;ve duhet t&rsquo;u b&euml;het e vet&euml;dijshme, se depresionet b&euml;jn&euml; pjes&euml; tek s&euml;mundjet m&euml; t&euml; shpeshta. Sipas vler&euml;simeve t&euml; Organizat&euml;s Bot&euml;rore t&euml; Sh&euml;ndet&euml;sis&euml; (WHO) n&euml; secil&euml;n dit&euml; nga depresionet vuajn&euml; 3-5 % e popullsis&euml; bot&euml;rore. K&euml;ta jan&euml; &ccedil;do dit&euml; 120-200 milion&euml; njer&euml;z.&nbsp;Mund&euml;sia q&euml; gjat&euml; jet&euml;s t&euml; s&euml;muhet nga nj&euml; depresion vler&euml;sohet n&euml; 20-30 %, d.m.th. &ccedil;do i treti prej nesh me gjas&euml; kurdoher&euml; n&euml; jet&euml;n e tij do t&euml; s&euml;muret nga nj&euml; depresion i r&euml;nd&euml;. Nga &ccedil;rregullimet depresive t&euml; lehta e t&euml; kalueshme nuk mbetet i kursyer asnj&euml; njeri.&nbsp;Nj&euml; problem ve&ccedil;an&euml;risht t&euml; rreziksh&euml;m paraqet prirja p&euml;r vet&euml;vrasje. Prirja e suicidit tek depresiv&euml;t vjen nga ndjenja e munges&euml;s s&euml; rrug&euml;daljes, pesimizmit absolut dhe mungesa e shpres&euml;s. Depresionet b&euml;jn&euml; pjes&euml; tek shkaqet m&euml; t&euml; shpeshta p&euml;r veprime suicide, qofshin ato suicide apo tentime suicidi.&nbsp;Prandaj &euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme q&euml; tek secili depresiv t&euml; dihet, se sa i madh &euml;sht&euml; rreziku i suicidit. M&euml; s&euml; miri mund t&euml; provohet ai t&euml; vler&euml;sohet ashtu q&euml; pacient&euml;t drejt&euml;p&euml;rs&euml;drejti t&euml; pyeten p&euml;r k&euml;t&euml; se sa intensivisht dhe sa shpesh mendojn&euml; n&euml; suicid. Koh&euml; t&euml; gjat&euml; &euml;sht&euml; p&euml;rfaq&euml;suar mendimi, se me depresiv&euml;t nuk duhet t&euml; bisedohet p&euml;r k&euml;t&euml; tem&euml;, sepse p&euml;rmes k&euml;saj atyre u sillet nd&euml;rmend ideja q&euml; t&euml; mendojn&euml; n&euml; suicid. Kjo &euml;sht&euml; krejt&euml;sisht e gabuar, sepse secili depresiv mendon s&euml; paku n&euml; mund&euml;sin&euml; dhe zakonisht e ndien si leht&euml;sim, n&euml;se mundet t&euml; flet rreth k&euml;saj.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Trajtimi \/ Tretmanet&nbsp;<\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Q&euml; nga zbulimi i barnava q&euml; ndri&ccedil;ojn&euml; disponimin, t&euml; ashtuquajturat antidepresiv&euml;, depresionet e &ccedil;do lloji munden t&euml; trajtohen edhe n&euml; m&euml;nyr&euml; medikamentoze. Kjo &euml;sht&euml; nj&euml;ra nga mund&euml;sit&euml; e trajtimit q&euml; veprojn&euml; m&euml; intensivisht dhe m&euml; shpejt&euml;.&nbsp;Antidepresiv&euml;t e ndrysh&euml;m ndikojn&euml; n&euml; m&euml;nyra t&euml; ndryshme tek njer&euml;zit e ndrysh&euml;m. N&euml;se ila&ccedil;i i shkruar pas disa jav&euml;sh sipas mendimit tuaj ndikon tejet pak ose ka reaksione tejet t&euml; pak&euml;ndshme, mos ngurroni q&euml; t&euml; flitni me mjekun p&euml;r k&euml;t&euml;. Fal&euml; lajm&euml;rimit tuaj ai mund t&euml; zgjedh&euml; nj&euml; ila&ccedil; m&euml; t&euml; p&euml;rshtatsh&euml;m.Depresioni nuk &euml;sht&euml; nj&euml; pjes&euml; normale e jet&euml;s por &euml;sht&euml; nj&euml; s&euml;mundje q&euml; duhet kuruar sa m&euml; shpejt&euml;. Nj&euml; nga m&euml;nyrat e kurimit &euml;sht&euml; ajo nepermjet ilaceve antidepresive. Shumica e pacienteve mund i perdorin ilacet per kohen e caktuar, rezultatet e ilaceve mund te vonojne deri ne dy jave.&Euml;sht&euml; ironike q&euml; kur k&euml;rkoni ndihm&euml; p&euml;r depresion, mund t&euml; duket si pesh&euml; e shtuar q&euml; t&euml; zgjidhni nga llojet e ndryshme t&euml; tretmaneve n&euml; koh&euml; kur ju e keni v&euml;shtir&euml; t&euml; merrni vendime. Ka lloje t&euml; ndryshme n&euml; dizpozicion p&euml;r tretmane t&euml; depresionit. Megjith&euml;at&euml; dizpozicioni i disa tretmaneve mund t&euml; jet&euml; e kufizuar, varet se ku jetoni. Njer&euml;zit q&euml; e p&euml;rjetojn&euml; depresionin ishin duhur t&euml; zgjedhin lirisht n&euml; mes t&euml; llojeve t&euml; tretmaneve ose kombinimeve t&euml; tretmaneve. Praktikisht shumica e njer&euml;zve q&euml; shkojn&euml; te mjeku i tyre i p&euml;rgjithsh&euml;m, atyre ju ofrohen ilaqe kund&euml;r depresionit si zgjidhje e par&euml; tretmani. Kombinimi i tretmaneve n&euml; form&euml; t&euml; bised&euml;s dhe ilaqeve (medikamenteve antidepresive) kund&euml;r depresionit p&euml;r shum&euml; njer&euml;z &euml;sht&euml; m&euml;nyra m&euml; efektive p&euml;r ta p&euml;rballuar depresionin.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Konsultimi (terapia biseduese)&nbsp;&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Konsultimi &euml;sht&euml; kur ju bisedoni me dik&euml;nd q&euml; &euml;sht&euml; i\/e trajnuar p&euml;r artin e t&euml; d&euml;gjimit. Kjo ju lejon t&euml; shpreheni se si ndjeheni me q&euml;llim q&euml; t&euml; filloni t&euml; gjeni zgjidhje problemeve tuaja vet&euml;vetiu. Bisedimi dhe p&euml;r tu d&euml;gjuar nga dikush q&euml; ju shpreh mir&euml;kuptim dhe ju pranon, mund t&euml; ju ndihmoj&euml; q&euml; ju t&euml; i shqyrtoni problemet q&euml; ju mundojn&euml;. Konsultuesi mund t&euml; ju ndihmoj&euml; q&euml; t&euml; zhvilloni kuptim m&euml; t&euml; madh p&euml;r ndjenjat, mendimet dhe sjelljet e juaja. N&euml; bashk&euml;bisedimet me personin kujdestar mundohet t&euml; sqarohet dhe qet&euml;sohet situata. Shum&euml; her&euml; diskutimi p&euml;r problemet dhe v&euml;shtir&euml;sit&euml; &euml;sht&euml; leht&euml;sues, ndon&euml;se zgjidhjet mbase nuk gjenden menj&euml;her&euml;. M&euml; von&euml; pasi t&euml; jet&euml; qet&euml;suar situata ka mund&euml;si t&euml; bisedohet m&euml; detajisht p&euml;r shkaktar&euml;t e stresit e humbjet n&euml; jet&euml;, si dhe t&euml; mendohet p&euml;r m&euml;nyra dhe alternativa t&euml; tejkalimit t&euml; situat&euml;s. N&euml; saj t&euml; bashk&euml;bisedimeve mund&euml;sohen k&euml;ndv&euml;shtrime t&euml; ndryshme t&euml; reja mbi problemet e jet&euml;s, mbi sjelljen, mendimet e vet&euml; personit, si dhe mbi marr&euml;dh&euml;niet me t&euml; tjer&euml;t. Q&euml;llimi &euml;sht&euml; q&euml; personi t&euml; rigjej&euml; forcat n&euml; vetvete.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Psikoterapia&nbsp;&nbsp;<\/h5>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Psikoterapia &euml;sht&euml; terapi n&euml; form&euml; t&euml; bised&euml;s q&euml; ndihmon t&euml; gjeni m&euml;nyra se si t&rsquo;i p&euml;rballoni problemet q&euml; ju i p&euml;rjetoni. Q&euml;llimi &euml;sht&euml; q&euml; t&euml; ju jap mund&euml;si q&euml; t&euml; punoni kah nj&euml; jet&euml; m&euml; t&euml; k&euml;naqshme dhe m&euml; t&euml; pasuruar. Procesi psikoteraupetik shkon m&euml; thell&euml; se konsultimi: ju ndoshta do t&euml; inkurajoheni q&euml; t&euml; shikoni m&euml; dend&euml;sisht n&euml; t&euml; kaluar&euml;n, posaq&euml;risht n&euml; f&euml;mij&euml;rin&euml; tuaj dhe marr&euml;dh&euml;niet me personat m&euml; t&euml; r&euml;ndsish&euml;m n&euml; jeten tuaj. Terapia psiqike eshte nje nga menyrat me efikase per te trajtuar depresionin. Ne kete proces, ka menyra te ndyshme trajtimi.Terapia psikodinamike, shikimi i traumave dhe ngjarjeve ne jeten e pacientit qe mund te kene shkakuar depresion.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Terapia me Njohjet e Sjelljes (terapia kognitive e sjellj&euml;s)&nbsp;<\/h5>\n<p align=\"justify\">Kjo &euml;sht&euml; terapi n&euml; form&euml; t&euml; bised&euml;s q&euml; ju ndihmon t&euml; idetifikoni problemet dhe t&rsquo;i kaloni v&euml;sht&euml;rsit&euml; emocionale. Terapeuti ju ndihmon q&euml; t&rsquo;i identifikoni lidhjet n&euml; mes mendimeve tuaja, se &ccedil;far&euml; pa<br \/>\nsoja ato kan&euml; n&euml; ju dhe si ju sjelleni. Kjo terapi ju ndihmon t&euml; zhvilloni shkatht&euml;si praktike, ju b&euml;n&euml; t&euml; mundur t&euml; shqyrtoni &ccedil;ka shtrihet n&euml; rr&euml;nj&euml; t&euml; ndjenjave dhe sjelljeve tuaja. Kjo terapi zakonisht praktikohet nga psikolog&euml;t, normalisht referimi \/ udh&euml;zimi nga mjeku i p&euml;rgjithsh&euml;m &euml;sht&euml; i nevojshme.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Grupet p&euml;r vet&euml;-ndihm&euml;&nbsp;&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Grupet p&euml;r vet&euml;-ndihm&euml; punojn&euml; n&euml; principe q&euml; &euml;sht&euml; e dobishme p&euml;r tu takuar me njer&euml;z t&euml; tjer&euml; t&euml; cil&euml;t e p&euml;rjetojn&euml; depresionin. Ju ndihmon me q&euml; t&rsquo;i thyeni ndjenjat e izolimit dhe n&euml; t&euml; nj&euml;jt&euml;n koh&euml; ju tregon se si njer&euml;zit tjer&euml; b&euml;jn&euml; ball&euml;. Ta p&euml;rkrahni dik&euml;nd mund t&euml; ju ndihmoj&euml; edhe juve. K&euml;to grupe shpesh udh&euml;hiqen nga njer&euml;zit t&euml; cil&euml;t e kan&euml; kaluar vet&euml; depresionin. Terapi grupi, ku pacienti vihet ne grup me paciente te tjere, dhe atje i lejohet te shprehe ndjenjat e tij\/saj ose te degjoje deshmi nga ata qe vuajne nga e njejta semundje.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Medikamentet&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Ila&ccedil;i kund&euml;r depresionit (antidepresivat) &euml;sht&euml; tretmani mjek&euml;sor m&euml; i r&euml;ndomt&euml; p&euml;r depresion. Ato punojn&euml; n&euml; kemikalet n&euml; tru q&euml; ta p&euml;rmisoj&euml; gjendjen shpirt&euml;rore. Ato nuk e sh&euml;rojn&euml; depresionin, por i leht&euml;sojn&euml; simptomat t&euml; cilat mund t&euml; b&euml;jn&euml; t&euml; merrni aksion ta tejkaloni depresionin. Medikamentet kund&euml;r depresionit nuk i ndihmojn&euml; &ccedil;dokujt dhe shpesh shkaktojn&euml; efekte t&euml; pap&euml;lqyera an&euml;sore. Disa medikamente kund&euml;r depresionit jan&euml; t&euml; rrezikshme kur p&euml;rdoren me medikamente t&euml; tjera dhe ju mund t&euml; p&euml;rjetoni simptome t&euml; pap&euml;lqyera kur i ndaloni ato. Trajtimi me ila&ccedil;e p&euml;rshpejton sh&euml;rimin nga depresioni. Ila&ccedil;et q&euml; p&euml;rdoren p&euml;r depresion jan&euml; pa rrezik dhe nuk shkaktojn&euml; var&euml;si. Efekti i ila&ccedil;eve ndaj gjendjes s&euml; p&euml;rgjithshme dhe simptomave shihet zakonisht pas 2-4 jav&euml;sh q&euml; prej fillimit t&euml; kurimit. Trajtimi me ila&ccedil;e duhet vazhduar edhe pas sh&euml;rimit sepse simptomat shfaqen s&euml;rish me leht&euml;si pas nd&euml;rprerjes s&euml; ila&ccedil;eve. Trajtimi me ila&ccedil;e zgjat zakonisht gjysm&euml; deri n&euml; nj&euml; vit dhe gjat&euml; k&euml;saj kohe ila&ccedil;et duhen p&euml;rdorur rregullisht &ccedil;do dit&euml;. P&euml;r p&euml;rfundimin e medikamenteve duhet t&euml; k&euml;shillohet me mjekun.N&euml; fillim t&euml; p&euml;rdorimit t&euml; medikamenteve antidepresive mund t&euml; shfaqen edhe efekte an&euml;sore. Zakonisht efektet an&euml;sore mund t&euml; jen&euml; ndjenja e t&euml; vjellit, dhimbje koke, rritja e djersitjes, dhimbje stomaku dhe lodhje. Efektet an&euml;sore jan&euml; t&euml; lehta dhe kalojn&euml; brenda disa dit&euml;ve kur organizmi m&euml;sohet me ila&ccedil;et. P&euml;r efektet an&euml;sore t&euml; ndryshme duhet t&euml; k&euml;shilloheni me mjekun kurues. P&euml;rve&ccedil; ila&ccedil;eve t&euml; depresionit ndonj&euml;her&euml; mund t&euml; jet&euml; e nevojshme t&euml; p&euml;rdoren dhe ila&ccedil;e gjumi ose ila&ccedil;e q&euml; ulin ang&euml;shtin&euml;.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Terapia elektro-konvulsive (trondit&euml;se)&nbsp;&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">{mosimage}Ky tretman zakonisht jepet p&euml;r njer&euml;zit q&euml; jan&euml; n&euml; depresion t&euml; ashp&euml;r dhe t&euml; cil&euml;t nuk kan&euml; reaguar nga ila&ccedil;et. Ky tretman ndodh duke ju japur anestezion t&euml; p&euml;rgjithsh&euml;m dhe pastaj korrenti elektrik kalon n&euml;p&euml;r trurin tuaj dhe shkakton tronditje sikurse nj&euml; sulm epileptik. &Euml;sht&euml; tretman kund&euml;rshtues dhe mund t&euml; ket&euml; efekte shum&euml; t&euml; pap&euml;lqyera sikurse humbjen e kujtes&euml;s.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Terapit&euml; plot&euml;suese dhe alternative&nbsp;&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Ka lloje t&euml; ndryshme t&euml; terapive plot&euml;suese dhe alternative, t&euml; cilat mund t&euml; jen&euml; t&euml; dobishme p&euml;r ta sh&euml;ruar depresionin. Ila&ccedil;et bimore kund&euml;r depresionit si&ccedil; &euml;sht&euml; Hipericum mund t&euml; ju ndihmoj&euml; p&euml;r gjendjen shpirt&euml;rore. Ky lloj medikamenti &euml;sht&euml; b&euml;r&euml; shum&euml; i popullarizuar. Megjithat&euml; duhet cekur se n&euml;se jeni duke marrur ila&ccedil;e tjera &euml;sht&euml; rrezik t&euml; p&euml;rdoreni shum&euml; lloj medikamente nj&euml;koh&euml;sisht. Terapi te tjera si akupunktura dhe homopathia poashtu p&euml;rdoren si tretmane t&euml; depresionit. Shumica e k&euml;tyre terapive nuk e shohin mendjen dhe trupin si t&euml; ndara. Ata ju shohin si person t&euml; t&euml;r&euml; dhe nuk jan&euml; t&euml; koncentruar t&euml; i trajtojn&euml; vet&euml;m simptomet tuaja.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Q&euml;ndrimi n&euml; spital&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">N&euml;se jeni n&euml; depresion t&euml; ashp&euml;r juve ndoshta ju duhet mbrojtje dhe siguri q&euml; ofrohet nga reparti psikiatrik n&euml; spital. Spitali mund t&euml; ju jap ambient t&euml; sigurt dhe p&euml;rkrah&euml;s n&euml;se jeni n&euml; gjendje shqet&euml;simi dhe ndoshta t&euml; ndjeheni t&euml; rrehatsh&euml;m t&euml; keni njer&euml;z t&euml; tjer&euml; rreth jush dhe ta dini q&euml; dikush kujdeset p&euml;r ju. Megjith&euml;at&euml; mund t&euml; jet&euml; shqet&euml;suese t&euml; jeni n&euml; repart ku nuk mund t&euml; jeni vet&euml;m, ku duhet t&euml; i mbani rregullat q&euml; ndoshta nuk ju p&euml;rshtaten dhe ku mund t&euml; ndjeheni t&euml; shqet&euml;suar nga sjelljet e pacient&euml;ve tjer&euml;. N&euml; p&euml;rgjth&euml;si mjek&euml;t d&euml;shirojn&euml; mos t&euml; i mbajn&euml; pacient&euml;t n&euml; spital, por disa pacient&euml; jan&euml; t&euml; detyruesh&euml;m t&euml; mbahen n&euml; spital sepse mendohet q&euml; &euml;sht&euml; e nevojshme p&euml;r sh&euml;ndetin, sigurin&euml; e tyre dhe sigurin&euml; e t&euml; tjer&euml;ve.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Un&euml; dhe shoq&euml;ria ime&nbsp;<\/h4>\n<h5>&Ccedil;ka mund t&euml; b&euml;j un&euml;, si mund t&rsquo;i ndihmoj vet&euml;vet&euml;s?&nbsp;<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Karaktristik&euml; e r&euml;ndsishme e depresionit &euml;sht&euml; q&euml; ushqehet vet&euml;vetiu, k&euml;shtu q&euml; ju duhet t&euml; jeni t&euml; vet&euml;dijsh&euml;m kurr&euml; mendoni se &ccedil;ka mund t&euml; b&euml;ni ta mbijetoni ate. Me fjal&euml; tjera ju jeni n&euml; depresion dhe at&euml;her&euml; bjeni m&euml; shum&euml; n&euml; depresion pse jeni n&euml; depresion. Mendimet negative b&euml;hen automatike dhe jan&euml; t&euml; v&euml;shtira t&euml; p&euml;rballohen. T&euml; jeni n&euml; gjendje depresioni ajo vet&euml; mund t&euml; jet&euml; m&euml; shum&euml; problem sesa v&euml;sht&euml;rsit&euml; q&euml; shkaktohen n&euml; vend t&euml; par&euml;. Nj&euml; gj&euml; me r&euml;ndsi q&euml; nuk duhet t&euml; harroni &euml;sht&euml; q&euml; nuk ka zgjidhje t&euml; menj&euml;hershme p&euml;r problemet n&euml; jet&euml;. Q&euml; problemet t&euml; zgjedhen duhet koh&euml;, durim, pun&euml; dhe energji. Kur jeni n&euml; depresion ju ndoshta nuk ndjeheni shum&euml; energjetik dhe t&euml; motivuar p&euml;r pun&euml;. Por n&euml;se keni mund&euml;si t&euml; merrni pjes&euml; aktiv n&euml; tretmanet tuaja p&euml;r shembull n&euml; tretmanet q&euml; marrin form&euml; t&euml; bised&euml;s, kjo mund ta ndihmoj&euml; gjendjen tuaj. &Euml;sht&euml; e nevojshme t&euml; mundoheni ta thyeni fuqin&euml; q&euml; depresioni ka n&euml; ju. Ju duhet ta theni ciklin e mendimeve negative (mendimet automatike). Kur kjo ndodh&euml; mundohuni ta njihni dhe ta z&euml;vend&euml;soni me aktivitete m&euml; konstruktive. Mundohuni t&euml; b&euml;ni gj&euml;<br \/>\nra q&euml; ju heqin mendjen nga k&euml;to mendime. Edhe pse ndoshta nuk ndjeheni, ta inkurajoni vet&euml;veten t&euml; merrni pjes&euml; n&euml; aktivitete fizike &euml;sht&euml; shum&euml; terapeutike. Duke marr&euml; pjes&euml; n&euml; sporte, vrapim, vall&euml;zim, ngarje t&euml; bi&ccedil;iklet&euml;s e edhe ecja me shpejt&euml;si mund t&euml; i stimuloj&euml; kemikalet n&euml; tru q&euml; quhen endofrine t&euml; cilat mund t&euml; ndihmoj&euml; t&euml; ndjeheni m&euml; mir&euml;. Ju duhet t&euml; b&euml;ni gj&euml;ra q&euml; t&rsquo;i p&euml;rmisoni m&euml;nyrat se si ndjeheni p&euml;r vet&euml;veten. Mundohuni q&euml; ta trajtoni vet&euml;n me but&euml;si. Ju duhet ta shikoni veten fizikisht &#8211; t&euml; ushqeheni mir&euml;, t&euml; ushtroni fizikisht dhe mos ta shp&euml;rdoroni trupin tuaj duke pir&euml; cigare, alkohol ose duke p&euml;rdorur droga t&euml; tjera. Kujdesuni p&euml;r pamjen tuaj dhe i japni vet&euml;vetes dhurata.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Si mund t&euml; ju ndihmojn&euml; familja dhe shoq&euml;ria? <\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">Njer&euml;zit q&euml; jan&euml; n&euml; depresion shpesh t&euml;rheqen nga shoq&euml;ria dhe familja rreth tyre, n&euml; vend se t&rsquo;i pyesin ata p&euml;r ndihm&euml; dhe p&euml;rkrahje. Megjithat&euml; kjo poashtu &euml;sht&euml; koha kur edhe atyre ju duhet ndihma dhe p&euml;rkrahja juaj. Gj&euml;ja m&euml; me r&euml;nd&euml;si &euml;sht&euml; q&euml; familja dhe shoq&euml;ria mund t&euml; b&euml;jn&euml; &euml;sht&euml; q&euml; ta inkurajojn&euml; personin n&euml; depresion t&euml; k&euml;rkojn&euml; tretmane p&euml;rkat&euml;se. Natyra e depresionit &euml;sht&euml; q&euml; ju b&euml;n&euml; t&euml; ndjeheni t&euml; gjor&euml;, pa shpres&euml; dhe pa vler&euml;, kjo e ndalon personin q&euml; &euml;sht&euml; n&euml; depresion t&euml; k&euml;rkoj&euml; ndihm&euml;. Ta p&euml;rkrahni nj&euml; shok, nj&euml; shoqe ose t&euml; af&euml;rm i cili &euml;sht&euml; n&euml; depresion, ky mund t&euml; jet&euml; rast q&euml; t&euml; nd&euml;rtoni marr&euml;dh&euml;nie m&euml; t&euml; af&euml;rt dhe m&euml; t&euml; k&euml;naqshme. Megjithat&euml; kjo mund t&euml; jet&euml; pun&euml; e v&euml;shtir&euml;. Ndonj&euml;her&euml; mund t&euml; jeni t&euml; zhg&euml;njyer dhe p&euml;rve&ccedil; n&euml;se kujdeseni p&euml;r vetvet&euml;n mund t&euml; bini n&euml; depresion. Njer&euml;zve q&euml; jan&euml; n&euml; depresion nganj&euml;her&euml; m&euml; s&euml; shumti ju duhet dikush q&euml; kujdeset p&euml;r ata. Ju mund t&euml; ju tregoni atyre q&euml; ju kujdeseni p&euml;r ata duke i d&euml;gjuar ata me simpati, duke qen&euml; t&euml; dashur, duke e &ccedil;muar personin apo thjesht&euml; duke kaluar koh&euml; me ata. Ju mund t&euml; ju ndihmoni atyre duke i inkurajuar ata t&euml; flasin p&euml;r ndjenjat e tyre dhe duke u munduar t&euml; gjeni m&euml;nyra se &ccedil;ka mund t&euml; b&euml;jn&euml; ata, ose &ccedil;ka mund t&euml; ndryshojn&euml; q&euml; t&euml; mund ta p&euml;rballojn&euml; depresionin. N&euml;se personi q&euml; ju e p&euml;rkrahni &euml;sht&euml; shum&euml; n&euml; depresion ju ndoshta duhet t&euml; merrni vendime t&euml; v&euml;shtira dhe sesa duhet ju t&euml; b&euml;ni n&euml; vend t&euml; tyre. N&euml;se ata p&euml;r shembull nuk kujdesen p&euml;r nevojat e tyre fizike, ju duhet t&euml; i ndihmoni atyre duke ju bler&euml; gj&euml;rat q&euml; ju duhen, pregaditni ushqim dhe t&euml; pastroni p&euml;r ata, n&euml;se keni mund&euml;si. Ose ju duheni t&rsquo;i inkurajoni ata t&euml; b&euml;jn&euml; k&euml;to pun&euml;. Nuk ka p&euml;rgjigje t&euml; lehta p&euml;r k&euml;t&euml; situat&euml;. Do t&euml; ju ndihmoj&euml; n&euml;se e gjeni dikend me t&euml; cil&euml;t ju mund t&euml; i diskutoni k&euml;to dhe problemet tjera. Kur e p&euml;rkrahni ndonj&euml; shok\/qe ose t&euml; af&euml;rm ju duhet t&euml; mundoheni t&euml; mos i fajsoni ata p&euml;r ndjenjat e depresionit ose t&euml; ju thuani atyre t&euml; &rsquo;kontrollojeni veten&rsquo;. Ata me siguri e fajsojn&euml; vet&euml;veten k&euml;shtu q&euml; kritikat mund t&rsquo;i b&euml;j&euml; ata t&euml; ndjehen m&euml; shum&euml; n&euml; depresion. Lavdatat jan&euml; m&euml; efektive se kritikat. Ju duhet t&euml; i p&euml;rkujtoni ata q&euml; &euml;sht&euml; e mundshme q&euml; situata e tyre t&euml; p&euml;rmisohet, por kjo duhet t&euml; b&euml;het n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; kujdeshme dhe t&euml; dashur p&euml;r t&euml; b&euml;r&euml; pun&euml;. &Euml;sht&euml; me r&euml;nd&euml;si q&euml; ju t&rsquo;i kushtoni kujdes edhe nevojave tuaja. N&euml;se &euml;sht&euml; e mundshme mundohuni q&euml; ti ndani p&euml;rgjegj&euml;sit&euml; p&euml;r p&euml;rkrahje t&euml; ndonj&euml; shok, shoqe ose t&euml; af&euml;rm me sa m&euml; shum&euml; njer&euml;z q&euml; &euml;sht&euml; e mundshme. Mundohuni t&rsquo;i gjeni ata persona me t&euml; cil&euml;t ju mund ta shprehni zhg&euml;njimin tuaj. Mund t&euml; ket&euml; ndonj&euml; grup lokal p&euml;r njer&euml;zit n&euml; situat&euml;n tuaj.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Bashk&euml;jetesa me pacient&euml;t depresiv&euml;&nbsp;<\/h4>\n<ul>\n<li>\n<div align=\"justify\">Pacient&euml;t depresiv&euml; jan&euml; njer&euml;z t&euml; s&euml;mur&euml;, t&euml; cil&euml;t nuk jan&euml; as dembel&euml;, as histerik&euml; e as hipokondrik&euml;.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Pasi q&euml; tek depresionet b&euml;het fjal&euml; p&euml;r s&euml;mundje, t&euml; cilat jan&euml; t&euml; trajtueshme dhe t&euml; sh&euml;rueshme, &euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme q&euml; depresiv&euml;t mund&euml;sisht shpejt t&euml; trajtohen nga mjeku.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Pasi q&euml; pacient&euml;t depresiv&euml; kan&euml; v&euml;shtir&euml;sit&euml; m&euml; t&euml; m&euml;dha p&euml;r t&euml; marr&euml; vendime, gjat&euml; s&euml;murjes ata nuk duhet t&euml; detyrohen p&euml;r marrjen e vendimeve. Ata pas kalimit t&euml; depresionit p&euml;r k&euml;to do t&euml; pendoheshin prap&euml;.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Nuk ka kurrfar&euml; kuptimi q&euml; depresiv&euml;t, e para s&euml; gjithash depresiv&euml;t e r&euml;nd&euml; gjat&euml; s&euml;murjes t&euml; d&euml;rgohen n&euml; kurim apo pushim, sepse ata atje edhe m&euml; shum&euml; do t&euml; vetmoheshin, ashtu q&euml; do t&euml; kishin koh&euml; q&euml; t&euml; g&euml;rryejn&euml; rreth fatkeq&euml;sis&euml; iluzore t&euml; tyre. Kjo e zmadhon rrezikimin nga suicidi. Kjo nuk vlen p&euml;r pacient&euml;t pas s&euml;murjes s&euml; tejkaluar<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresiv&euml;t nuk kan&euml; vullnet, prandaj &euml;sht&euml; e pakuptim q&euml; t&euml; apelohet n&euml; vullnetin e tyre. P&euml;rmes apeleve t&euml; tilla gjendja mundet madje t&euml; keq&euml;sohet, sepse pacient&euml;t at&euml;her&euml; b&euml;hen t&euml; vet&euml;dijsh&euml;m, se nuk kan&euml; vullnet, nga e cila vuajn&euml; n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; ve&ccedil;ant&euml;. Poashtu nuk ka kuptim nga k&euml;ta njer&euml;z t&euml; k&euml;rkohet q&euml; t&euml; mbledhin veten ose t&euml; nxiten p&euml;r aktivitete t&euml; ve&ccedil;anta. Ata k&euml;t&euml; e p&euml;rjetojn&euml; vet&euml;m si mundim.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">P&euml;r pacient&euml;t &euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme q&euml; t&euml; af&euml;rmit e tyre t&rsquo;i p&euml;rforcojn&euml; p&euml;r t&rsquo;i marr&euml; rregullisht barnat dhe eventualisht duhet k&euml;t&euml; t&rsquo;a mbikqyrin n&euml; m&euml;nyr&euml; diskrete. Q&euml; pacient&euml;t t&euml; k&euml;shillohen q&euml; t&euml; mos marrin barnat e tyre, mund t&euml; jet&euml; e rrezikshme p&euml;r jet&euml;. N&euml; lidhje me k&euml;t&euml; &euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme t&euml; p&euml;rmendet, se antidepresiv&euml;t nuk shpiejn&euml; deri tek var&euml;shm&euml;ria nga medikamentet.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Rreth rrezikimit nga suicidi duhet t&euml; flitet hapur me depresiv&euml;t, sepse vet&euml;m k&euml;shtu mund t&euml; krijohet nj&euml; pasqyr&euml; rreth rrezikut t&euml; v&euml;rtet&euml;. Megjithat&euml; duhet t&euml; mirret parasysh se t&euml; rrezikuarit e r&euml;nd&euml; nga suicidi tentojn&euml; t&euml; mbulojn&euml; ose t&euml; fshehin q&euml;llimet e tyre, sepse kan&euml; frik&euml; se do t&euml; pen<br \/>\ngohen n&euml; zbatimin e tyre. Pacient&euml;t e rrezikuar r&euml;nd&euml; nga suicidi p&euml;r k&euml;t&euml; arsye duhet t&euml; trajtohen n&euml; spital.&nbsp;<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">&Euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme q&euml; t&euml; pranohet gjendja e depresiv&euml;ve ashtu si&ccedil; e p&euml;rshkruajn&euml; ata vet&euml;. N&euml;se d&euml;shirohet q&euml; pacient&euml;t depresiv&euml; t&euml; binden, se jan&euml; m&euml; mir&euml; se sa q&euml; ndjehen, k&euml;shtu vet&euml;m humbet besimi i tyre. Depresionet jan&euml; s&euml;murje t&euml; r&euml;nda ashtu q&euml; pas kalimit t&euml; depresionit &euml;sht&euml; plot&euml;sisht e drejt&euml; q&euml; ata t&euml; d&euml;rgohen n&euml; kurime ose n&euml; pushime. Por si&ccedil; u tha, jo gjat&euml; depresioneve, por pas depresioneve.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"center\">{mosimage}<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><font color=\"#000000\">_____________________________________<\/font><\/p>\n<h4>Depresioni shkurtimisht&nbsp;<\/h4>\n<ul>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresioni &euml;sht&euml; nj&euml; s&euml;mundje q&euml; duhet t&euml; mirret seriozisht. Depresioni shoq&euml;rohet mes tjerash me disponim t&euml; pik&euml;lluar, gjendje frike, shqet&euml;sim t&euml; brendsh&euml;m, pengesa n&euml; t&euml; menduarit dhe n&euml; gjum&euml;. Ai karakterizohet p&euml;rmes &ccedil;rregullimit t&euml; metabolizmit n&euml; tru.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Pik&euml;llimi (m&euml;rzia) ose disponimi i pik&euml;lluar, p&euml;r shembull pas nj&euml; humbjeje t&euml; r&euml;nd&euml;, nuk &euml;sht&euml; depresion, sipas kriterieve diagnostike&middot;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Depresiv&euml;t nuk mund t&euml; g&euml;zohen dhe kan&euml; v&euml;shtir&euml;si t&euml; m&euml;dha q&euml; t&rsquo;i marrin edhe vendimet e thjeshta.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresionet shoq&euml;rohen shpeshher&euml; me dhimbje trupore.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresionet munden t&euml; dallohen kryesisht me ndihm&euml;n e pyetjeve t&euml; q&euml;lluara<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Ndjenjat e paarsyeshme t&euml; fajit b&euml;jn&euml; pjes&euml; n&euml; sh&euml;njat kryesore t&euml; nj&euml; depresioni<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Tek disa njer&euml;z, m&euml; shpesh tek burrat, nj&euml; depresion mund t&euml; tregohet edhe krejt ndryshe. N&euml; vend t&euml; pik&euml;llimit dhe mbylljes k&euml;ta persona reagojn&euml; me agresivitet, zem&euml;rim dhe\/ose konsumim t&euml; shtuar t&euml; alkoolit. N&euml;n rrethana t&euml; caktuara ata ushtrojn&euml; sport n&euml; m&euml;nyr&euml; shum&euml; t&euml; tepruar, ndihen t&euml; stre-suar dhe t&euml; djegur<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresiv&euml;t, sikurse t&euml; gjith&euml; njer&euml;zit e s&euml;mur&euml; r&euml;nd&euml;, kan&euml; nevoj&euml; p&euml;r mir&euml;kuptimin dhe p&euml;rkrahjen nga rrethi i tyre.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresionet jan&euml; t&euml; sh&euml;rueshme. P&euml;r trajtim q&euml;ndrojn&euml; n&euml; dispozicion medikamente q&euml; ngrisin disponimin (antidepresiv&euml;t) dhe forma t&euml; ndryshe t&euml; terapis&euml; p&euml;rmes bisedave.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Antidepresiv&euml;t nuk ndikojn&euml; menj&euml;her&euml;. Kryesisht kalojn&euml; disa dit&euml; e deri disa jav&euml; deri tek p&euml;rmir&euml;simi i dhimbjeve.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Antidepresiv&euml;t trajtojn&euml; shenjat (simptomet) e depresionit. Andaj ato duhet t&euml; mirren p&euml;r aq koh&euml; sa zgjat s&euml;murja.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresionet q&euml; shpeshher&euml; riparaqiten mund t&euml; trajtohen n&euml; m&euml;nyr&euml; parandaluese.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">Depresionet shpesh jan&euml; shkaqe t&euml; veprimeve suicide (suicid = vet&euml;vrasje). Rreziku suicid mund t&euml; dallohet me koh&euml; dhe t&euml; rrezikuarit nga suicidi duhet sa m&euml; shpejt q&euml; mundet t&euml; shkojn&euml; n&euml; trajtim mjek&euml;sor.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div align=\"justify\">P&euml;r t&euml; rrezikuarit nga suicidi (vet&euml;vrasja) krahas k&euml;shillimit nga mjeku sht&euml;piak ose specialisti q&euml;ndrojn&euml; n&euml; dispozicion qendra t&euml; intervenimit krizor, sh&euml;rbime psikosociale ose p&euml;rkujdesja e p&euml;rmes telefonit.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"center\"><strong>&#8211;&gt; S&euml; shpejti 10&nbsp; rregulla t&euml; arta p&euml;r tejkalimin e depresionit<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><font color=\"#000000\">_________________<\/font><\/p>\n<p>Referencat:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Davison &amp; Neale: Klinische Psychologie<\/em><\/li>\n<li><em>DSM IV<\/em><\/li>\n<li><em>ICD 10<\/em><\/li>\n<li><em>depresion.ch<\/em><\/li>\n<li><em>multikulti.org.uk<\/em>&nbsp;&nbsp;<font color=\"#000000\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/font><\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"center\">{mosimage}<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Depresioni &euml;sht&euml; gjendje s&euml;mundjeje, gjat&euml; t&euml; cil&euml;s vjen deri tek nj&euml; m&euml;rzi e pik&euml;lluar e lidhur me gjendje frike, shqet&euml;sim i brendsh&euml;m si dhe pengesa n&euml; t&euml; menduarit dhe n&euml; gjum&euml;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-123","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psikologjia-klinike"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikologjia.com\/wordpress2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}